Zijn fintechs aan het puberen?

Afgelopen week was Moneyou aanwezig op een van de meest gerenommeerde Fintech & Banking events van het jaar: Paris Fintech Forum. Er viel een aantal ontwikkelingen op.

Groeistuipen
In de diverse panels was het een wereldwijde parade van zogenaamde ‘neobanks’ (zo worden challenger banks, of fintechs met een banklicentie tegenwoordig genoemd.) ‘Neo’ omdat ze vooral vernieuwend zijn in mobile banking . ‘Bank’ omdat ze niet alleen een licentie hebben, maar inmiddels ook serieuze cijfers laten zien. Ik neem een voorbeeld uit het openingspanel waar N26 (Europa & US), Nubank (Brazilië) en Tinkoff (Rusland) de strijd aan gingen in woorden ‘We are the biggest in (…)’.

De waardering van hun bedrijven ontliep elkaar niet echt: alle drie zijn ze tussen de 2 en 4 miljard waard. Het ophalen van geld – ‘honderden miljoenen’ – is hierbij de motor. Groei in gebruikers is het smeermiddel. N26 heeft meer dan 2 miljoen gebruikers, Nubank 6 miljoen en Tinkoff 8 miljoen. Tinkoff bestaat al 12 jaar, maar dat maakt de prestatie niet minder knap. Het ophalen van funding is in Rusland een stuk lastiger dan in de andere markten. Ook maakt Tinkoff als een van de weinige neobanks winst.

Maar hoe ga je als neobank geld verdienen?
Voor de meeste challengers is het eenvoudig om kapitaal van investeerders aan te trekken en zo de ruimte te krijgen om te investeren in groei en innovatie. De grote vraag blijft: Hoe gaan ze uiteindelijk geld verdienen? Bijna in alle panels ging het over deze vraag. En bijna overal was het antwoord: We gaan in kredieten, daar ligt het geld. Kredieten via credit cards, lenen als je in een (online) winkel bent enzovoorts. Arme consument…

“Bijna overal was het antwoord: We gaan in kredieten, daar ligt het geld. Arme consument…”

De grenzen van groei
Een andere vraag was hoe grenzeloos neobanks kunnen blijven groeien. Hoe word je schaalbaar als bedrijf, hoe kun je grote volumes aan, op meerdere continenten.

Leidende neobanks kijken als ernaar gevraagd wordt reikhalzend uit naar de aanstaande economische crisis. ‘Die ruimt altijd lekker op’, stellen ze in een panel vast. Of dit stoere praat is – er zitten veel investeerders in de zaal – zal pas over een aantal jaar blijken.

Op één front was men heel open over de grenzen van groei: In retail banking zit geen groot netwerkeffect: marktplaatsen zoals je bij social media & ecommerce p2p modellen ziet. Groeien is dus lastiger. Verwacht ook niet zomaar dat hier ‘global’ winnaars uit ontstaan. Sterker nog, ‘grow global but act local’ is het motto van de meesten.

Ze zien geen concurrenten in elkaar, maar verdelen de markt van de moderne consument onderling. Lokale regelgeving is wereldwijd volgens veel neobanks en fintechs het belangrijkste groeiobstakel.

Snellere paarden
In het panel waar o.a. Ali Niknam van Bunq en de CEO van Atom Bank (een van de eerste UK challenger banks) in zaten ging het voor een groot deel over de regulering van de banksector. Overregulering zoals Ali stelde. Hij voelt zich gehinderd door alle strenge regels die bij een bank horen om echt innovatieve klantervaringen te leveren.

Op dit moment leveren banken en neobanks te veel ‘Faster Horses’ (quote van Henri Ford werd aangehaald). Zo komt de industrie nooit toe aan de inventie van banking 3.0. De vraag is welke partijen dit wel voor elkaar gaan krijgen, want met PSD2 en open banking (In de UK al ruim een jaar mogelijk) staat de deur open voor nieuwe toetreders om bankdiensten over te nemen en/of te verweven in hun proposities.

Dit gaat – hierover is iedereen het eens – tot meer concurrentie leiden in de financiële sector. En dat is goed want daarmee wordt vernieuwing aangewakkerd.

Cherry picking
Men beschuldigt Bigtechs (Google, Apple, Facebook, Amazon…) er vaak van dat zij aan cherry picking doen: bankdata gebruiken voor eigen commerciële diensten, zonder last te hebben van regulatie. Dit hebben ze geleerd van fintechs. ‘We only go for the value added services’.

Yolt (in de UK gestart onder de vleugels van ING en inmiddels 500.000 klanten met een value added service) gaat ‘betalen’ aan haar propositie toevoegen met de PSD2/open banking-mogelijkheden. Zo wordt het mogelijk om rekeningen te aggregeren (inzien) en kan men betaalopdrachten (initiatie) faciliteren.

Zorgen
Toch is het de vraag of dat cherry picking de gouden formule gaat worden. De eerste resultaten vanuit Open banking UK zijn mager volgens de diverse UK fintech-experts. De zorg om goede regelgeving, veiligheid en (data)privacy neemt toe.

“De eerste resultaten vanuit Open banking UK zijn mager volgens de diverse UK fintech-experts”

Banken, met de Franse lobby voorop, spelen hierin een belangrijke rol. De Franse vereniging van banken durfde in een panel PSD2 neer te zetten als ‘not the right regulatory approach for open banking’.

Voor veel deelnemers voelde dit als een achterhoedegevecht. De mond van Daniel Kjellen, CEO van Tink, (met wie ABN AMRO in partnership het product GRIP heeft gelanceerd) viel open toen hij dit statement van zijn Franse panelgenoot hoorde. Hij stelt juist dat PSD2 het moment is voor banken om meer te gaan innoveren, ondernemen, met de klant als begunstigde.

De moderne consument ‘erft’ niet meer zijn bank, maar kiest de bank die het best bij hem past. Harmonisatie van regelgeving is hiervoor essentieel. Dit geldt niet alleen voor Europa. MoneyLion uit de US legde in een van de panels uit dat het hen 5 jaar kostte om hun propositie in meerdere staten geschikt te krijgen. Inmiddels heeft men wel 16 miljoen klanten.

Geen ‘Big Bang’
Op basis van alle discussies concludeer ik dat we niet op een ‘big bang’ hoeven te rekenen als PSD2 na de zomer is uitgevoerd, maar het is wel de grootste innovatiekans in onze sector in decennia. Echter, dit ‘directief’ zal niet zonder slag of stoot de regelgeving worden voor nieuwe toetreders die niet van regels houden…

Identiteitscrisis
Moet elke bank een fintech willen worden? Dat was het thema van de paneldiscussie waar onze CEO voor was uitgenodigd. Wat mij betreft is dit het overkoepelende thema van het congres, als je de wedervraag er ook bij betrekt: ‘moeten (fin)techs ook banken worden?’

Veel challenger banks vroegen de congresorganisator hen specifiek in te delen bij de categorie ‘banken’ (bij panels). Vice Chairman van Mastercard noemt zichzelf een fintech. N26 noemt zichzelf een ‘classic’ fintech venture. Banken en fintechs raken steeds meer met elkaar verweven, dat is wel duidelijk. Vragen als ‘wat is een bank?’ en ‘hoe belangrijk is technologie?’ voerden de boventoon.

“Fintechbedrijven hebben last van een identiteitscrisis. Ze willen meer een bredere bank worden, maar staan niet te juichen om de daarbij behorende verplichtingen”

Fintechs hebben een sterk verhaal in de niche waar ze gestart zijn. Ze lossen daar echt een klantprobleem op. Maar de verbreding van hun dienstverlening maakt hun verhaal niet 1, 2, 3 sterker. Neobanks voegen kredietverlening toe omdat ze daarmee geld kunnen verdienen en klagen over de toenemende regelgeving.

Fintechbedrijven hebben last van een identiteitscrisis. Ze willen meer een bredere bank worden, maar staan niet te juichen om de daarbij behorende verplichtingen. De regelgever (met de woorden van de Zweedse Centrale Bank) is daar duidelijk over qua regulering: If it walks like a bank, it talks like a bank, it’s a bank!

Oplossing
De oplossing ligt dichtbij. Atom Bank CEO stelde in zijn panel: ‘If you don’t like regulation, get out of this business.’ Liesbeth Rigter van Moneyou: ‘We love to challenge the status quo. This also means we like the talks with regulators and our  second line to discuss risks and compliance in new areas.’

De positieve uitdaging zien in het omgaan met ook compliance en regelgeving, gaat niet alleen over fintechs, maar ook over innovatie op een hoger niveau brengen. Uiteindelijk willen we allemaal werken aan ‘Faster cars’ in plaats van ‘Faster horses’.

Banken, fintechs en neobanks vormen samen een familie. Ouderen willen graag weer jong zijn. Jongeren willen graag ouder worden, maar het niet zijn. Dit verklaart waarom veel banken zich graag een fintech noemen en waarom veel (Fin)techs wel een bank willen worden, maar het liever niet willen zijn!


In de aanloop naar het NRC Live event Future of Finance delen wij regelmatig opiniestukken van sprekers en partners. Menno van Leeuwen is een corporate innovator, actief in de Europese fintech- en innovatie scene. Hij is hoofd Business & Customer development van Moneyou (ABN AMRO) en stond aan de wieg van Moneyou Go.

Bekijk het programma

Blijf op de hoogte!

Blijf op de hoogte!

Wil je op de hoogte blijven van toekomstige NRC Live events? Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief!

Suggesties voor een spreker?

Suggesties voor een spreker?

Ken jij iemand die goed zou kunnen spreken op een van onze events? Stel dan een spreker aan ons voor!