Winnen met AI,
maar hoe dan?

Opinie Max Welling NRC Live 'Winnen met AI'

Het thema van het NRC Live evenement op 11 april 2019 is Winnen met AI. Dat klinkt gelukkig optimistisch. Al te vaak wordt kunstmatige intelligentie in verband gebracht met doemscenario’s waarin terminator robots de mensheid van de aardbodem vegen. Zonder de werkelijke ethische uitdagingen van AI te willen bagatelliseren, lijkt me de kans dat de mensheid zichzelf de das omdoet heel wat groter. We zouden AI wel eens hard nodig kunnen hebben om ons uit deze zelf gegraven baggerput te trekken. Enfin, tot zover terminators.

Hoe meer je weet, hoe meer je weet dat je weinig weet. Ik heb dus helaas geen hapklaar recept om de vraag uit de titel te beantwoorden en beperk me daarom tot enkele ingrediënten die kunnen bijdrage tot succes met AI. Ik doe dat van groot naar klein: we beginnen op het wereldtoneel, dalen dan af naar het nationale niveau, om dan via het bedrijfsleven en de overheid bij het individu uit te komen.

Succesfactor 1: het AI-wereldtoneel

Op het wereldtoneel vraagt men vaak zich af of Europa en Amerika het van China gaan verliezen in de race om AI. China is (terecht) tot het inzicht gekomen dat kunstmatige intelligentie de sleuteltechnologie zal blijken tot zowel economisch als militair succes. Beijing heeft daarom een zeer goed uitgedachte AI-strategie opgesteld waarvan significante investeringen een belangrijk onderdeel zijn. Daarbij hebben Chinese onderzoekers en ondernemers veel gemakkelijker toegang tot grote hoeveelheden data dan in Europa en Amerika het geval is. Met privacy nemen ze het daar niet zo nauw. Deze ingrediënten zullen ervoor zorgen dat China waarschijnlijk economisch veel vruchten gaat plukken van AI.

Winnen met AI, maar hoe dan? Max Welling, hoogleraar Machine Learning, geeft tips voor AI-succes én roept op tot debat! Lees zijn verhaal!
Tweet this!

Maar, in China zie ik ook een beweging naar meer gecentraliseerde aansturing vanuit de overheid. Zelf geloof ik heilig in een goed gereguleerde marktwerking als drijvende kracht achter innovatie. Laat bedrijven vooral veel proberen, en laat de markt daarin schiften. De beste ideeën overleven, de slechte gaan ten onder. Ik voorspel daarom dat veel van de innovatie uit Amerika blijft komen.

Waar staat Europa dan? Voorlopig op achterstand. Wij hebben gewoon (nog) niet het ecosysteem om startups op grote schaal te laten opbloeien en te laten doorschalen. We lijken ons vooral vast te bijten op de ethische kant van de zaak. Niet onbelangrijk, maar als je technologisch niet kunt meekomen dan luistert niemand naar je.

Succesfactor 2: nationaal beleid

Op nationaal niveau lopen we ook achter Amerika en China aan. Zelfs binnen Europa hebben veel landen een nationale AI-strategie opgesteld, inclusief significante investeringen. In Nederland worden er vooral rapporten geproduceerd, maar de politiek komt niet met geld over de brug.

“We kunnen AI nog hard nodig hebben ons uit de zelf gegraven baggerput te trekken.”

Zonder investeringen loopt het talent weg (wat nu al op redelijk grote schaal gebeurt), en talent is hét schaarse goed in deze tak van sport. Talent komt te voet en gaat te paard, zogezegd. Aan de Universiteit van Amsterdam hebben we afgelopen jaar honderden master studenten Kunstmatige Intelligentie de deur moeten wijzen. Doodzonde, want dat zijn allemaal potentieel zeer waardevolle werknemers in Nederlandse bedrijven en bij de overheid.

Succesfactor 3: privaat-publieke samenwerkingen

Hoe kunnen die bedrijven en overheden zich het beste positioneren om mee te profiteren van de ontwikkelingen in AI? Ik pleit voor participatie aan het ecosysteem van kennisinstellingen, startups, multinationals en ziekenhuizen dat nu aan het verrijzen is in Nederland. Het “Innovation Center for AI” (ICAI) heeft zich ten doel gesteld om kennis uit de universiteitslaboratoria naar het bedrijfsleven en de maatschappij te brengen via zogenoemde gezamenlijke onderzoekslabs. Deze labs bestaan uit ten minste vijf promovendi en/of postdocs, plus een aantal wetenschappelijke medewerkers. Dit model is – met labs van onder meer Qualcomm, Bosch en Ahold Delhaize – reeds succesvol gebleken aan de UvA en wordt nu breder uitgerold in heel Nederland.

Binnen dit ecosysteem hebben bedrijven toegang tot talent, kunnen medewerkers worden bijgeschoold, vindt er kennisoverdracht plaats én kunnen wetenschappelijke medewerkers bedrijven adviseren op technisch vlak.

“Europa staat op achterstand. En als je technologisch niet kunt meekomen, dan luistert niemand naar je.”

(Over)leven met kunstmatige intelligentie

Ten slotte, hoe gaan u en ik van AI profiteren? Ons leven gaat natuurlijk comfortabeler worden, waarbij veel vervelende taken van ons worden overgenomen. We zullen efficiënter worden en kunnen door betere toegang tot informatie meer bereiken in ons leven. Ons leven wordt veiliger, onder meer door de komst van zelfrijdende auto’s. En we leven langer en gezonder als de gezondheidszorg drastisch wordt verbeterd door AI.

Er liggen natuurlijk ook belangrijke vragen in het verschiet die nu onze volle aandacht verdienen. Hoe beschermen we onze data en onze privacy zodat overheden en bedrijven ons niet kunnen manipuleren? Het drama rond Cambridge Analytica en het ‘Social Credit System’ in China zijn in die zin wake-up calls. Zorgen we dat geautomatiseerde systemen eerlijk zijn voor alle groepen in de samenleving? Zorgen we ervoor dat de opbrengsten van AI eerlijk worden verdeeld en niet slechts een kleine groep bevoorrechten ten deel valt?

Het antwoord dat we op deze vragen formuleren als maatschappij zal onze toekomstige samenleving vormgeven. We, politici voorop, zouden er goed aan doen deze discussie nu te voeren.


Bezoek keynote Max Welling ‘Over leven met kunstmatige intelligentie’ op 11 april
Voor de vijf grootste bedrijven in de wereld – Apple, Google, Microsoft, Amazon en Facebook – is AI topprioriteit: ze investeren miljarden. Het ‘traditionele’ bedrijfsleven volgt en AI rukt op in ons dagelijks leven. Angstbeelden doemen op, technische termen vliegen ons om de oren. Maar, wat is kunstmatige intelligentie precies? Waar staan we nu? En, hoe overleven we AI? Max Welling opende de NRC Live conferentie ‘Winnen met AI’ op donderdag 11 april en scheidde feit van fictie. Deze dag gemist? Leer meer over AI tijdens de tweedaagse masterclass ‘AI voor managers’.

Bekijk de masterclass


Max Welling | Hoogleraar Machine Learning (UvA) en VP Technologies Qualcomm

Max Welling is als onderzoeker en ondernemer een internationale autoriteit op het gebied van kunstmatige intelligentie en machine learning. Hij is als hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam verbonden én is VP Technologies bij Qualcomm. Hij heeft een secundaire aanstelling als senior fellow bij het Canadian Institute for Advanced Research (CIFAR) en is mede-oprichter van Scyfer, een universitaire spin-off in diepgaand leren die in de zomer van 2017 door Qualcomm is overgenomen.

Blijf op de hoogte!

Blijf op de hoogte!

Wil je op de hoogte blijven van toekomstige NRC Live events? Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief!

Suggesties voor een spreker?

Suggesties voor een spreker?

Ken jij iemand die goed zou kunnen spreken op een van onze events? Stel dan een spreker aan ons voor!