We staan aan de vooravond van een nieuwe fintechgolf

-4 minuten leestijd-

OPINIESTUK- Het stof van de fintech-hype is langzamerhand gaan liggen en maakt plaats voor realisme in de sector, zowel bij traditionele financiële instellingen als fintechs zelf. Waar jaren geleden werd gerept dat fintech de financiële sector totaal zou ontwrichten, lijkt dit op dit moment voornamelijk beperkt gebleven tot vernieuwing.

De gevestigde orde heeft de achtervolging ingezet en fintechs worden volwassener. Ze lopen aan tegen zaken aan waar juist de gevestigde orde ervaring mee heeft. Mijn mening is dan ook dat de gevestigde orde en fintechs op elkaar aangewezen zijn.

Lang geanticipeerde innovatieslag
Hoewel men eerder nog flink van mening verschilde, lijkt een verschuiving in het paradigma nu echt momentum te krijgen. In sterk toenemende mate is er een trend zichtbaar waarin banken en fintechs toenadering zoeken.

“In sterk toenemende mate is er een trend zichtbaar waarin banken en fintechs toenadering zoeken”

De ontwikkelingen in de verhouding tussen fintechs en de gevestigde orde laten zich goed beschrijven aan de hand van golven. Mijn inziens staan we op dit moment aan de vooravond van een nieuwe fintechgolf, eentje waarin een lang geanticipeerde innovatieslag in de sector gerealiseerd kan worden door geïntegreerde samenwerking.

De eerste golf ontstond in de nasleep van de financiële crisis. Financiële instellingen stonden onder intense druk en kregen veel kritiek te verduren. De sector liet zich zeker in die tijd kenmerken als statisch, vanwege een gebrek aan transparantie en concurrentie in de markt door de hoge toetredingsdrempels. In die tijd fungeerde financiële instellingen doorgaans als one-stop-shop, één loket waar de klant naartoe ging voor alle financiële zaken. Door het cross-sellen van producten ontstond een ‘lock-in’ op de klant, die weinig meer echt te vertellen had over de relatie.

Slimme, schaalbare, online modellen
Door het negatieve sentiment rondom de financiële wereld werd de roep om verandering in de sector luider. Als reactie daarop kwamen een enorme hoeveelheid fintechs op de markt met slimme, schaalbare online bedrijfsmodellen en de missie om financiële dienstverlening voorgoed te veranderen.

Gesterkt door exponentiele technologische ontwikkelingen werden de eens zo hoge toetredingsdrempels van de financiële sector afgebroken. Financial disruption werd het nieuwe modewoord en investeringen in fintechbedrijven schoten door tot astronomische hoogte.

Deze ‘virtuele’ bedrijven hadden, in tegenstelling tot de gevestigde orde, niet te maken met intense regeldruk, legacy IT-systemen en hoge overheadkosten. Door juist op een niche te focussen met goedlopende betaalstromen konden producten worden aangeboden met een sterk verbeterde gebruikerservaring die naadloos aansloten bij de wensen van de klant.

Het gevaar voor de gevestigde orde was dat het zou overblijven met logge onderdelen met lage marges en verder het vacuüm in zou worden getrokken. Gevreesd werd dan ook dat de sector totaal ‘ontwricht’ zou worden en getwijfeld werd aan het bestaansrecht van traditionele financiële instellingen.

De tweede golf
Op dit moment bevinden we ons in de tweede golf. Traditionele instellingen stellen alles in het werk om de positie te verdedigen en concurrerend te blijven. Al is het tamelijk reactief, deze partijen benutten de infrastructuur, financiële middelen en naamsbekendheid om in de pas te blijven lopen bij fintechs.

Steeds als een nieuwe uitdager de markt betreedt, hebben deze partijen de mogelijkheid om de nieuwe technologie te adopteren en uit te rollen naar het klantenbestand. Neem het voorbeeld van vermogensbeheerders. Waar partijen als Wealthfront en Betterment een aantal jaren ver vooropliepen, biedt tegenwoordig iedere gevestigde vermogensbeheerder een soortgelijke dienst aan, al dan niet white-label via diezelfde partijen. Dichter bij huis nam Binck Bank onlangs nog digitale vermogensbeheerder Pritle over.

“Waar partijen als Wealthfront en Betterment een aantal jaren ver vooropliepen, biedt tegenwoordig iedere gevestigde vermogensbeheerder een soortgelijke dienst aan”

Ook zien we dat challengers en incumbents via interne innovatiecentra, talloze incubators, hackatons en events naar elkaar toegroeien en in toenemende mate samenwerken om een impact te maken. Immers, gevestigde partijen hebben de middelen, infrastructuur, klantenbestand en ervaring met regelgeving, wat voor fintechs juist een onzekerheid is. Bovendien lopen fintechs aan tegen de hoge acquisitiekosten van nieuwe klanten. Aan de andere kant beschikken fintechs weer over de technologie en het innovatieve vermogen waar incumbents graag aanspraak op maken.

Hybride, geïntegreerde samenwerkingen
Mijn voorspelling is dan ook dat samenwerking door zal zetten. Er komt een derde golf aan waarin hybride, geïntegreerde samenwerkingen ontstaan die verder gaan dan een tweedimensionaal partnership.

Daarbij komt dat fintechs van nu, die zich op een niche hebben gefocust, zullen opschuiven in de keten. Zo hebben digitale partijen als Zopa en Number 26 onlangs een banklicentie aangevraagd. Doordat deze partijen op een steeds breder vlak gezamenlijk kunnen innoveren, zal alleen maar meer synergie ontstaan en de impact toenemen.

In de derde golf zetten gevestigde partijen de geavanceerde technologie en user interface van fintechs in op het diverse klantenbestand van gevestigde partijen, dat veel verder rijkt dan early adaptors. Daarbij komt dat de challengers van nu de incumbents zijn van later, en ook zij te maken zullen krijgen met een nieuwe vernieuwingsgolf, wat een katalyserende werking zal hebben en partijen verder zal integreren.

“De challengers van nu zijn de incumbents zijn van later, en ook zij krijgen te maken met een nieuwe vernieuwingsgolf. Dat zal partijen verder integreren”

Ongeacht of de ontwikkelingen verlopen zoals ik voorspel, het moge duidelijk zijn dat de sector volop in beweging is. Het is goed dat fintechs zorgen voor toenemende concurrentiedruk en vernieuwing in de markt. Maar ondanks dat deze bedrijven tegen lagere kosten en een verbeterde gebruikerservaring diensten kunnen aanbieden, is de term ‘disruptie’ niet op zijn plaats. Fintech ontwikkelt zich door samenwerkingen en partnerships om een competitiever financieel ecosysteem te ontwikkelen, waar alle stakeholders bij gebaat zijn.

Met name de klant, en daar draait het per slot van rekening om.


Niels heeft ruim 15 jaar ervaring in het Europese bankwezen en financiële dienstverlening. Voorafgaand aan Spotcap was Niels werkzaam bij MarketInvoice, een van de grote MKB FinTechs in London. Verder heeft hij bij ABN AMRO en ING gewerkt in Nederland en Frankrijk. Naast zijn huidige functie bij Spotcap bekleedt hij functies in de raad van bestuur van Fiduciam en Alterest Investment Technologies. Hij behaalde zijn MBA aan IE Business School in Madrid en specialiseerde zich in Strategy and Finance aan de NYU Stern School of Business in New York.


In aanloop naar ‘De fintech-realiteit‘ deelt NRC Live iedere week één of meerdere (opinie)stukken van onze sprekers.

Bekijk het programma

Blijf op de hoogte!

Blijf op de hoogte!

Wil je op de hoogte blijven van toekomstige NRC Live events? Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief!

Suggesties voor een spreker?

Suggesties voor een spreker?

Ken jij iemand die goed zou kunnen spreken op een van onze events? Stel dan een spreker aan ons voor!