Verzekeraars worden voorkomers

(en dat brengt ethische dilemma’s met zich mee)

‘Mijn vak verandert door data.’ Er zijn veel mensen die dit kunnen zeggen, maar voor iedereen die werkt in de verzekeringsbranche is dit in extreme mate aan de orde van de dag. Data zijn altijd al het fundament geweest van verzekeren. De manier waarop data worden toegepast is altijd aan (hele snelle) verandering onderhevig. De branche is zichzelf daardoor opnieuw aan het uitvinden. De uitkomst van dat proces kan wel eens totaal anders zijn dan we nu weten of vermoeden.

“Verzekeraars worden voorkomers.. en dat brengt volgens @allianznl ethische dilemma's met zich mee. Lees het opiniestuk dat zij schreven in aanloop naar de Tech Talks @nrclive”
Tweet this!

Wat verzekeren in essentie is (was)

Het idee van verzekeren is het opvangen van bepaalde risico’s in het leven. “Het beheersbaar maken van risico’s is het bestaansrecht van onze sector. Wij zorgen ervoor dat de samenleving kan ondernemen”, aldus Jeroen Kruisdijk, Head of Strategic Projects bij Allianz. “Niet voor niets zijn we heel goed geworden in het inschatten van die risico’s. De data je als verzekeraar hebt, zet je in om risico’s te analyseren en duiden. Dat doen verzekeraars al sinds jaar en dag. Wat misschien vroeger een onzeker voorval was, kunnen we vandaag de dag op basis van historische data en trends al met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid voorspellen.”

Het idee van verzekeren is het opvangen van bepaalde risico’s in het leven

Dat zet onder meer het solidariteitsprincipe van verzekeren op scherp. Als je risico’s kunt inschatten op basis van data krijg je vanzelfsprekend ook een zekere mate van segmentatie. Kruisdijk: “Dit is op zich niet nieuw. Wij waren een van de eerste verzekeraars in Nederland die een korting introduceerde op de overlijdensrisicoverzekering voor niet-rokers. Dat is inmiddels maatschappelijk geaccepteerd; waarom zou je als niet-roker immers net zo veel betalen als iemand met een ongezondere levensstijl? In toenemende mate ontstaan verschillen in premie op basis van gedrag (denk aan rijstijl) en bijvoorbeeld opleidingsniveau.”

We komen op een punt dat we dat kunnen voorspellen wat we misschien niet eens wíllen weten, aldus Kruisdijk: “Onlangs kwam een van de grootbanken met het voorbeeld dat zij op basis van betaaldata voorspellen hoe groot de kans is dat een echtpaar gaat scheiden. Mag je deze data gebruiken tijdens een hypotheekgesprek – en zo ja, wil je dat? Je kunt zeggen van niet, uit ethische overwegingen. Aan de andere kant: hoe ethisch is het om mensen een hypotheek te laten afsluiten als je weet dat de kans groot is dat ze binnen nu en twee jaar uit elkaar gaan?”

Wij waren een van de eerste verzekeraars in Nederland die een korting introduceerde op de overlijdensrisicoverzekering voor niet-rokers

Van terugkijken naar voorspellen

Het mag duidelijk zijn dat de opmars van data voor een fundamentele verschuiving zorgt in de verzekeringsbranche die de nodige ethische dilemma’s met zich meebrengt. “Misschien wel de belangrijkste verschuiving is dat we steeds beter kunnen voorspellen”, aldus Martijn Ollefers, Manager Digital & Data Science bij Allianz. “Vroeger analyseerden we data vooral achteraf. We konden op basis van gegevens uit het verleden verklaren waarom bepaalde klanten een groter risico liepen. Dankzij artificial intelligence en machine learning kunnen wij de enorme hoeveelheid data (die nog altijd blijft toenemen) sneller verwerken en analyseren. Als verzekeraar ontstaan er nieuwe mogelijkheden om klanten te helpen risico’s beter in te schatten en hiermee invulling te geven aan preventie. Dan kom je op het vlak van gedragsbeïnvloeding – een hele andere tak van sport.”

Als voorbeeld noemt Kruisdijk een autoverzekering die data over de rijstijl van chauffeurs verzamelt en analyseert. “Die hebben we voor zowel particulieren als voor zakelijke klanten. We vragen om toestemming om data over de rijstijl in te zien en te analyseren. Als we de rijstijl van een vrachtwagenchauffeur zien veranderen, weten wij dat dit de kans op een ongeluk kan vergroten. Een chauffeur gaat langzamerhand slechter rijden. Als zoiets gebeurt – en dat komt helaas regelmatig voor – dan is het voor iedereen prettig als dat op tijd aan het licht komt. Wij kunnen dit aankaarten bij onze klant, bijvoorbeeld een transportbedrijf, die het gesprek aan kan gaan met de chauffeur. Vaak is er een op het eerste gezicht onverwachte reden die de verandering verklaart, bijvoorbeeld een onrustige thuissituatie waardoor de chauffeur slecht slaapt en zich minder goed kan concentreren. Als we op basis van rijgedrag kunnen zien dat de kans op ongelukken daardoor groter wordt, kunnen we de wereld voor iedereen beter maken door dat op tijd aan te kaarten. Voor de chauffeur, zijn medeweggebruikers, voor zijn werkgever en voor zijn gezin.”

Als we op basis van rijgedrag kunnen zien dat de kans op ongelukken daardoor groter wordt, kunnen we de wereld voor iedereen beter maken door dat op tijd aan te kaarten.

Ethische dilemma’s

Dat je je als verzekeraar al snel op een hellend vlak bevindt, daarover is iedereen het eigenlijk wel eens. “We moeten heel goed nadenken over hoe ver we hierin willen gaan. Dat kunnen wij niet alleen doen als verzekeraars, maar moeten we met zijn allen als maatschappij. Dit is geen kwestie die je kunt overlaten aan de zelfregulering van de markt.

Dat je je als verzekeraar al snel op een hellend vlak bevindt, daarover is iedereen het eigenlijk wel eens

Als zwart toekomstscenario wordt vaak het sociaal kredietsysteem in China genoemd: de regering wil in 2020 een systeem invoeren waarin burgers een score krijgen op basis van hun gedrag. Een hoge score levert bepaalde privileges op, burgers met een lage score verliezen bepaalde rechten, zoals het de mogelijkheid om geld te lenen of naar het buitenland te reizen. Kruisdijk: “Dat is een afschrikwekkend toekomstbeeld. Ik verwacht niet dat het daar in het Westen ook naar toe gaat, maar het is wel duidelijk dat een maatschappelijke discussie nodig is.”

Wederkerigheid

Hoe zien Kruisdijk en Ollefers zelf de toekomst van verzekeraars in een wereld waarin we veel meer weten en kunnen voorspellen? “We moeten terug naar onze essentie”, aldus Kruisdijk. “Als verzekeraars vervullen we een belangrijke maatschappelijke rol: dat de wereld blijft draaien doordat voor een individu ondraagbare risico’s samen worden gedragen. Wat gaat veranderen, is dat wij onze kennis van deze risico anders gaan inzetten. Onze toegevoegde waarde zit steeds meer in het voorspellen en dus voorkomen van risico’s. Als wij ongelukken kunnen voorspellen, dan kunnen we ze ook voorkomen.”

Onze toegevoegde waarde zit steeds meer in het voorspellen en dus voorkomen van risico’s.

Hoe verhoudt zich dat tot (het opgeven van) privacy? Kruisdijk: “Mensen willen – terecht – data weggeven als ze er iets voor terugkrijgen. Als verzekeraars kunnen we je helpen om het risico op auto-ongelukken te verkleinen met behulp van data. Ook kunnen we in de toekomst bijvoorbeeld een waarschuwing geven als je met je auto wilt parkeren in een buurt waarin relatief veel auto-inbraken zijn. Welke kant het ook opgaat met de ethische discussie, voor veel mensen zullen dit soort vormen van preventie erg aantrekkelijk zijn. Ook hier geldt de uitspraak ‘voorkomen is beter dan genezen’. Wij kunnen daar met onze kennis en kunde grote maatschappelijke waarde toevoegen.”


In aanloop naar de NRC Live Tech Talks delen wij regelmatig opiniestukken van onze sprekers en partners

Bekijk programma

Blijf op de hoogte!

Blijf op de hoogte!

Wil je op de hoogte blijven van toekomstige NRC Live events? Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief!

Suggesties voor een spreker?

Suggesties voor een spreker?

Ken jij iemand die goed zou kunnen spreken op een van onze events? Stel dan een spreker aan ons voor!