Vertrouwen in het gebruik van brondata sleutel tot financiële zelfredzaamheid

PSD2 en de AVG zijn bedoeld om consumenten te beschermen tegen een te grote macht van de banken en om innovatie in de financiële sector te bevorderen. Maar consumenten moeten wel meer vertrouwen krijgen in het gebruik van brondata, zeggen Paul Janssen en Robert Harreman van fintechbedrijf Ockto.

Het uitzoeken van de meest geschikte hypotheek of levensverzekering is voor de meeste mensen niet direct hun grootste hobby. Dit heeft in het verleden de deur wijd opengezet voor ongewenste praktijken. Consumenten hebben op grote schaal financiële producten gekocht die niet passend waren en vaak veel te duur.

Een bekend voorbeeld hiervan is natuurlijk de woekerpolis-affaire. Het op grote schaal aanbevelen van een hypotheek waarop de ‘onafhankelijk’ financieel adviseur de hoogste provisie kreeg, in plaats van de hypotheek die het meest geschikt was voor zijn klant, behoort ook tot de wanpraktijken uit het recente verleden. En nog steeds werkt een slecht geïnformeerde consument zelf in de hand dat hij een weinig transparant en te duur financieel advies krijgt.

De consument achter het stuur
De financiële sector wil hier zelf ook vanaf. Banken en verzekeraars proberen al jaren om de consument meer zelf aan het stuur te zetten en daarmee de situatie te verbeteren. We hebben ze dan ook al veelvuldig voorbij zien komen: prachtige online tools waarmee mensen zelf aan de slag kunnen om een hypotheek af te sluiten of inzicht te krijgen in een eventueel pensioengat.

Toch is geen van deze oplossingen erg succesvol gebleken. De consument haakt nauwelijks aan op deze innovatieve oplossingen voor financiële zelfredzaamheid. Verklaarbaar, want de meeste mensen maken geen tijd voor het opzoeken van alle persoonlijke gegevens die nodig zijn om deze tools goed te gebruiken, laat staan dat ze al die gegevens begrijpen. Zo blijft de afhankelijkheid van de traditionele kanalen in stand, evenals de beperkte transparantie met betrekking tot de financiële adviezen.

“De meeste mensen maken geen tijd voor het opzoeken van alle persoonlijke gegevens die nodig zijn om financiële tools goed te gebruiken”

Daar komt nu snel verandering in. Wetgeving zoals PSD2 en AVG en oplossingen als Ockto helpen de consument om eenvoudig zelf de touwtjes in handen te nemen. PSD2 is de nieuwe wet die onder meer regelt dat een consument banktransactie-informatie kan delen met derden. Op haar beurt zorgt de stringentere privacywetgeving AVG ervoor dat alle persoonsinformatie ook goed wordt beschermd.

Door een grondige analyse van iemands banktransacties te combineren met de harde data uit overheidsbronnen kan iedere Nederlander daardoor in luttele minuten zijn compleet financieel overzicht krijgen én een transparant advies over goedkopere en beter passende financiële producten. Nauwkeuriger, sneller en vele malen goedkoper dan nu het geval is.

Transparant advies
Een compleet en correct financieel profiel legt een solide basis voor eenvoudige financiële zelfbedieningsconcepten die wél door een consument gebruikt gaan worden. Beschikbaar, betaalbaar en bruikbaar voor iedereen. Door het inbedden van robotisering van advies en bemiddeling, krijgen consumenten goedkoop het beste advies.

Financieel advies wordt transparant en financiële producten makkelijk oversluitbaar. Dat is leuk voor de consument, maar levert wel een uitdaging voor de financiële sector zelf. Het verdienmodel voor banken en verzekeraars verandert als gevolg van deze ontwikkelingen en zal neerkomen op het realiseren van kleine marges op grote volumes. Organisaties die daar nu met overtuiging op inspringen zullen een concurrentievoordeel behalen, meer klanten aan zich binden en een wellicht doorslaggevende voorsprong nemen op de bedrijven die nu nog achteroverleunen.

Vertrouwen
De kritische succesfactor wordt het vertrouwen van consument in data-toepassingen. Uit de praktijk weten we dat consumenten bereid zijn hun gegevens die bij de overheid beschikbaar zijn, te verzamelen en te delen. Echter, klantonderzoek laat ook zien dat als daar banktransacties bijkomen, mensen cynisch en achterdochtig worden: ‘worden die gegevens niet voor andere dingen gebruikt?’ en ‘waarom zou je dat allemaal over mij moeten weten?’ De consument gelooft niet zondermeer dat de financiële sector het beste met hem voor heeft.

“De kritische succesfactor wordt het vertrouwen van consument in data-toepassingen”

De aanstaande invoering van de nieuwe AVG privacywetgeving buigt dat wantrouwen niet meteen om. Vooralsnog lijkt eerder het tegenovergestelde te gebeuren. Mensen worden zich door alle nieuwsgeving steeds meer bewust van de grote hoeveelheden data die over hen worden verzameld en hebben de indruk dat daar de meest vreselijke dingen mee kunnen gebeuren. Natuurlijk doet de recente Facebook-affaire daar nog een schepje bovenop. Het toont eens te meer aan dat je maar beter twee keer kunt nadenken voor je jouw gegevens deelt.

PSD2 onbegrepen
Dan komt ook nog de PSD2-wetgeving eraan, die niemand echt begrijpt. Een veel gehoorde klacht is dat banken nu zo maar alle banktransacties zouden kunnen gebruiken en delen. Dat klopt niet. De regeling legt de regie bij de burger en is juist bedoeld hem te beschermen tegen een te grote macht van de banken en om innovatie in de financiële sector te bevorderen.

Dit aspect wordt in de media onderbelicht. Geen beste ontwikkeling voor bedrijven die nu willen innoveren en die brondata juist willen inzetten om de financiële zelfredzaamheid van de consument te vergroten.

Weifelende overheid
Hier ligt een belangrijke gezamenlijk taak voor de overheid en de financiële sector. Het is belangrijk om de burger begrijpelijk en volledig voor te lichten over de AVG en PSD2. Waarom blijft het zo rustig op dat front? De AVG en PSD2 is reeds aangenomen Europese regelgeving. Het is belangrijk om daar als Nederland in voorop te lopen en niet vertraagd te worden door een weifelende overheid.

Reken er maar op dat grote techbedrijven zoals Apple, Google en Facebook niet stilzitten en maar wat graag de rol van de Nederlandse financiële sector overnemen op basis van de Europese wetgeving.

Het vertrouwen van de burger is noodzakelijk om de innovatie goed door te kunnen zetten. De overheid moet actief helpen om dit vertrouwen te herwinnen. Dit kan door goede en tijdige voorlichting van burgers, maar ook door samen met de private sector best practices te ontwikkelen, uitspraken te doen over initiatieven die zij omarmen en mogelijk zelfs een keurmerk te ontwikkelen.

Dit zal ervoor zorgen dat de consument in Nederland met vertrouwen in nieuwe innovaties kan instappen; zodat alle Nederlanders zelf hun financiële toekomst in de hand kunnen nemen.


Paul Janssen en Robert Harreman zijn productdirecteur en directeur van Ockto: een app waarmee consumenten persoonlijke gegevens verzamelen en delen. Paul lost marktproblemen op die raakvlak hebben met het vergaren van persoonlijke financiële informatie van consumenten. 


In aanloop naar en tijdens het Fintech-event, deelt NRC Live regelmatig (opinie)stukken van onze sprekers.

Bekijk programma

 

Blijf op de hoogte!

Blijf op de hoogte!

Wil je op de hoogte blijven van toekomstige NRC Live events? Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief!

Suggesties voor een spreker?

Suggesties voor een spreker?

Ken jij iemand die goed zou kunnen spreken op een van onze events? Stel dan een spreker aan ons voor!