Verhuizen? Je premie gaat met 150% omhoog

Moeten verzekeraars premies afstellen op data over iemands daadwerkelijke gedrag? Ja, denkt Kroodle-CEO Kees Veldhuizen. Hij neemt de argumenten uit het nee-kamp onder de loep.

Stel, je bent 18 jaar, je woont in het dorpje Makkinga (Friesland, ik heb er in mijn jeugd gewoond) en je hebt net een Volkswagen Polo gekocht uit 2011. Een WA-autoverzekering bij een verzekeringsmaatschappij zoals bijvoorbeeld Centraal Beheer kost je dan 82 euro per maand. Als je vervolgens naar Den Haag verhuist, betaal je 203 euro per maand, dus 150% meer voor precies dezelfde bestuurder. Ben je inmiddels 21 geworden? Dan betaal je alweer 100 euro minder.

“Je premie is gebaseerd op gemiddelden van onder andere je buurt, leeftijd en type auto. Je hebt hier zelf geen invloed op. Is dit eerlijk? Ik vind van niet.”

Het is duidelijk dat de premie gebaseerd is op gemiddelden van onder andere je buurt, leeftijd en type auto. Je hebt hier zelf geen invloed op. Is dit eerlijk? Ik vind van niet. Waarom gebeurt het toch? Verzekeraars hebben nu geen betere gegevens dan historische tabellen. Wanneer de schadeclaims in een bepaalde postcode hoog uitvallen, betaalt iedereen in dit postcodegebied een hogere premie. Wanneer Volkswagen Polo’s gemiddeld meer schade veroorzaken, betaalt iedereen met een Polo een hogere premie.

Verzekeren op basis van gedrag
Het kan ook anders. Ik ben een groot voorstander van het inschatten van iemands risico op basis van zijn of haar werkelijke gedrag. Dus rijd jij wel normaal rond als 18-jarige in Den Haag, dan mag je daarvoor worden beloond. Dit geldt ook voor gezondheid. Heb jij een gezonde leefstijl? Dan mag je daarvoor worden beloond.

Nederland loopt achter
Verzekeringen waarbij de premie beïnvloed wordt door gedrag zijn niet nieuw. Bijvoorbeeld in het Verenigd Koninkrijk rijden vier van de vijf jongeren rond met een zogenaamde rijgedragverzekering. Verzekeraar Vitality beloont meer dan een miljoen klanten wanneer ze kunnen aantonen dat ze een actieve leefstijl hebben. Waarom niet in Nederland?

Ik ben sinds 4 jaar met dergelijke verzekeringsmodellen bezig. Inmiddels weet ik wat de reacties zijn van consumenten én verzekeraars. Als ik het principe uitleg, zijn er altijd twee kampen. Het ja-kamp vindt het logisch en eerlijk. Het nee-kamp vindt het helemaal niets. Hieronder zet ik een tweetal argumenten uiteen van het nee-kamp.

Argument 1: Zo haal je het principe van verzekeraars onderuit
Het principe van verzekeren is met z’n allen wat in een pot stoppen, zodat je iemand kan helpen als er echt wat gebeurt. Ik ben geen tegenstander van het solidariteitsprincipe van verzekeren. Integendeel: verzekeringen zijn een van de mooiste uitvindingen. Maar dat betekent niet dat iedereen evenveel in die pot moet stoppen.

Bovendien betaalt iedereen nu al een unieke premie voor zijn autoverzekering. En als je een overlijdensrisicoverzekering afsluit wordt er al gekeken naar dingen als je leeftijd, BMI, rookgedrag en aandoeningen. Het meenemen van daadwerkelijk gedrag als prijsfactor maakt het in mijn ogen juist eerlijker dan de huidige modellen waar je zelf geen invloed op hebt.

Argument 2: Als iedereen dit gaat doen, dan ontstaat er een groep onverzekerden die hun premie niet meer kunnen betalen
Momenteel kunnen jongeren met een negatief aantal schadevrije jaren al bijna nergens meer terecht voor een autoverzekering. Stel je bent 18 jaar en koopt je eerste auto. Op Independer.nl kun je kiezen tussen 18 verzekeraars. Heb je een ongeluk gehad en daardoor twee negatieve schadevrije jaren? Dan zijn er nog maar vier aanbieders en kan de premie oplopen tot 400 (!) euro per maand. Hoe mooi is het als je op basis van je rijgedrag dan toch voor een redelijke premie in aanraking komt?

“Ik pleit voor het belonen van een verantwoordelijke leefstijl. Dit leidt tot een win-win situatie: jij betaalt minder premie, de verzekeraar hoeft minder uit te keren.”

Ik pleit voor het belonen van een verantwoordelijke leefstijl. Dit leidt tot een win-win situatie: jij betaalt minder premie, de verzekeraar hoeft minder uit te keren. Daarnaast zijn er vele neveneffecten zoals gezondere mensen, minder verkeersslachtoffers en minder uitstoot. Gedragsdata is hiervoor onmisbaar. Maar dit moet wel op een goede manier gebeuren.

Gezonde financiële prikkels
Als je chronisch ziek bent of een genetische aanleg hebt voor een aandoening, moet je niet opeens meer gaan betalen. Met andere woorden: je moet zelf wel de mogelijkheid hebben om aan je gezondheid te werken. Het huidige zorgsysteem zorgt ervoor deze groep tegen een reguliere premie en bij elke verzekeraar terecht kunnen. Dat moet natuurlijk zo blijven. Maar dit betekent niet dat gezond gedrag niet beloond mag worden.

“Zorgverzekeraars hebben geen financiële prikkels om hun klanten echt gezonder te maken”

Een vriendin van mij heeft door een erfelijke aanleg diabetes type 1. Om haar bloedsuikerspiegel zo goed mogelijk onder controle te krijgen, is ze heel bewust bezig met een verantwoordelijke leefstijl. Om een goede controle te houden over haar bloedsuikerbalans maakt zij gebruik van een sensor die haar bloedwaarden continu registreert waarop zij kan anticiperen. In plaats van daarvoor beloond te worden, krijgt ze nu juist geen vergoeding voor deze sensor. Hierdoor worden schommelingen in de bloedwaardes te laat worden geconstateerd met als gevolg grotere kans op complicaties.

Dit raakt ook een groter onderliggend probleem: zorgverzekeraars hebben geen financiële prikkels om hun klanten echt gezonder te maken.

Verantwoordelijkheid verzekeraars
Natuurlijk, om je verantwoordelijke leefstijl aan te tonen zul je data moeten aanleveren bij je verzekeraar. Hier ligt een serieuze verantwoordelijkheid voor de verzekeraar. De verzekeraar zal alleen die data moeten opvragen die echt nodig.

En de data moet niet gebruikt worden om je te straffen of achteraf te controleren (bijvoorbeeld of een schadeclaim wel klopt), maar om jou voordeel te bieden. En dit allemaal open en transparant: je moet altijd toegang hebben tot je gegevens en zo nodig alles kunnen verwijderen.
Kortom, verzekeren kan ook anders. In plaats gemiddelden en historische tabellen, pleit ik voor het inschatten van iemands risico op basis van zijn of haar werkelijke gedrag. Als je verantwoord autorijdt en gezond leeft, is het niet gek dat je verzekering je daarvoor beloont. Dat is wel zo eerlijk.


In de aanloop naar het NRC Live event Future of Finance delen wij regelmatig opiniestukken van de sprekers en partners. Kees Veldhuizen is eigenaar van Kroodle, dat mensen met behulp van data bewuster maakt van hun gedrag om zo minder ongelukken, gezondere mensen – en dus ook lagere verzekeringspremies – te krijgen. 

Bekijk het programma

Blijf op de hoogte!

Blijf op de hoogte!

Wil je op de hoogte blijven van toekomstige NRC Live events? Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief!

Suggesties voor een spreker?

Suggesties voor een spreker?

Ken jij iemand die goed zou kunnen spreken op een van onze events? Stel dan een spreker aan ons voor!