Van drempels naar doen

Stop met symptoombestrijding!

Anke is 35 jaar, moeder van twee jonge kinderen en werkt parttime als docent wiskunde. De komst van haar jongste dochter, nu 14 maanden, zorgde voor behoorlijk wat onrust in huis. Het meisje is regelmatig ziek en slaapt ’s nachts slecht, waardoor het gezin vaak een verstoorde nachtrust heeft.

 Anke haar man Joost werkt fulltime bij een groot ICT-bedrijf en is veel van huis. Zij gaat elk weekend naar haar zieke moeder in het verzorgingstehuis en op woensdagavond kookt ze als vrijwilliger in het tehuis. Eigenlijk wil ze daarmee stoppen, maar ze kan het niet over haar hart verkrijgen om dat te zeggen tegen het personeel, dat toch al moeite heeft om alles gedaan te krijgen.

 De laatste weken heeft Anke veel last van hoofdpijn. Ze wil eigenlijk wat meer bewegen, maar voelt zich te moe om te gaan sporten. Als Anke besluit om vanwege haar hoofdpijn naar de huisarts te gaan schrijft deze paracetamol voor. Driemaal daags twee tabletten, dan moet het toch een heel stuk beter gaan.

“Van drempels naar doen. Stop met symptoombestrijding. Lees het activerende opiniestuk van @basvandegoor dat hij schreef in aanloop naar de preventieserie van @nrclive”
Tweet this!

Zit u nu met gefronste wenkbrauwen te lezen? Een paar paracetamol en verder niks? Dat is toch symptoombestrijding? Een kind kan snappen dat Anke veel stress ervaart en waarschijnlijk meer baat zou hebben bij het zoeken naar meer ontspanning. En toch is het precies wat we doen bij veel mensen met een chronische ziekte. “Mevrouw, u heeft suikerziekte. Elke dag 2 tabletten en niet teveel suiker eten, dan gaat het vast een stuk beter.”

“Een kind kan snappen dat Anke veel stress ervaart en waarschijnlijk meer baat zou hebben bij het zoeken naar meer ontspanning.”

De arts als coach

In Nederland hebben ruim 900.000 mensen diabetes type 2. In de NHG-standaard diabetes staat dat de huisarts in de eerste plaats goede educatie en voorlichting geeft, met name op het gebied van leefstijlverandering. Vervolgens gaan de huisarts en de praktijkondersteuner de patiënt zo goed mogelijk ondersteunen bij het behalen van de behandeldoelen en de zelfredzaamheid. Als dat niet voldoende helpt kan er medicatie voorgeschreven worden. De vraag is hoe snel stap één en twee besproken worden op weg naar stap drie: medicatie voorschrijven.

Wat nu als we deze mensen niet meer helpen om hun bloedsuikerwaardes te reguleren met medicijnen? Als we deze mensen letterlijk van de bank af halen? Als de huisarts geen consult houdt in de spreekkamer, maar al wandelend, samen met de buurtsportcoach van de gemeente? Met 20 patiënten tegelijk. Wat nu als dat ervoor zorgt dat die mensen met elkaar in contact komen? Dat ze zich minder eenzaam en depressief gaan voelen? Dat ze plezier krijgen in het buiten wandelen en zo gezonder worden? Wat nu als ze daarmee helemaal van hun medicijnen af zouden komen? En als ze dan niet meer vier keer per jaar op een spreekuur hoeven te komen? Wat houdt ons tegen om mensen beter te maken, in plaats van de symptomen van hun ziekte te bestrijden?

“Wat als de huisarts geen consult houdt in de spreekkamer, maar al wandelend, samen met de buurtsportcoach van de gemeente?”

Van drempels naar doen

Er is een manier om de oorzaak van veel gezondheidsproblemen aan te pakken, om gezondheid te bevorderen. Als we ons over de drempels van tijd, geld en (onbewuste) veronderstellingen en vooroordelen heen zetten en actief de samenwerking opzoeken. Afgelopen drie jaar hebben honderden professionals uit de zorg en het sociale domein juist dát gedaan en duizenden mensen met een chronische aandoening in beweging gebracht tijdens de Nationale Diabetes Challenge (NDC). Door samen te werken en elkaar te versterken. Door gewoon te dóen, met veel enthousiasme.

Als initiator van de NDC faciliteren wij (de Bas van de Goor Foundation) die samenwerking. We slaan daarmee de brug tussen de voornemens en uitvoering. We brengen beweging in de praktijk en laten zien dat wandelen een uitstekende vorm van behandelen is, in veel gevallen veel effectiever dan het reguliere consult/advies. Dat levert zorgprofessionals ook veel energie op omdat ze in veel gevallen resultaat bij hun patiënten zien.

“We brengen beweging in de praktijk en laten zien dat wandelen een uitstekende vorm van behandelen is”

En wie gaat dat betalen??

Altijd weer is er die ene vraag waarmee je elk initiatief om zeep kunt helpen nog voor het gestart is: wie gaat dat betalen? De zorgverzekeraars geven aan dat preventie de primaire taak is van het sociale domein, terwijl het sociale domein aangeeft ook inbreng van de zorgverzekeraars te wensen. De enige drempel die er lijkt te zijn is die van financiering. En dat terwijl we wetenschappelijk kunnen aantonen dat onze interventie op grote schaal werkt op diverse gebieden:

  • Zorg-, sport en sociale domein gaan beter samenwerken aan preventie;
  • Patiënten die normaliter niet in beeld zijn bij de sportinitiatieven wandelen wel met ons mee;
  • Deelnemers kunnen de stap naar een gezondere leefstijl zetten aan de hand van de vertrouwde zorg- en sportprofessional, waardoor we uitstekende medische resultaten bereiken in slechts 20 weken tijd;
  • 88% van de mensen wandelt door, waarvan 2/3 dat in dezelfde groep doet, ook als de zorgprofessional zich terugtrekt. Het sociale karakter van de challenge maakt dat er nieuwe vormen van beweeggroepen ontstaan vanuit ambassadeurschap.

Als we nu eens gewoon gaan doen, en er dan achter komen dat die financiering niet zo’n issue blijkt te zijn, omdat preventie nu eenmaal minder kost dan ziekte? Als we nu eens allemaal een beetje zouden investeren en zouden zien wat dat oplevert? Want wat voor die duizenden deelnemers aan de Nationale Diabetes Challenge geldt, gaat vast niet alleen op voor deze ene groep.

“Als we nu eens allemaal een beetje zouden investeren en zouden zien wat dat oplevert?”

Hoe nu verder met Anke? 

Dus elke dag twee tabletten paracetamol slikken? Anke voelde dat dat niet de echte oplossing kon zijn. Ze besloot zich aan te sluiten bij een wandelclub. Even in beweging komen en haar hoofd leeg maken. Ze vond het leuk, praatte met andere jonge moeders die ook thuis in een wervelwind woonden. Iedere week keek ze uit naar dat uur wandelen en na een paar weken verdween de hoofdpijn. Een kleine investering in bewegen bracht haar veel energie en verlichtte de klachten. Had ze dat maar eerder geweten. De paracetamol heeft ze niet meer aangeraakt. Geen symptomen meer om te bestrijden…


Bas van de Goor (47) won in 1996 Olympisch volleybalgoud in Atlanta en werd verkozen tot beste speler van het toernooi. In 2003 kreeg hij diabetes type 1 en drie jaar later richtte hij de Bas van de Goor Foundation op, met als missie de kwaliteit van leven van mensen met diabetes te verbeteren door middel van sport en bewegen.


In aanloop naar en tijdens de serie over Preventie en Gezondheid delen wij regelmatig opiniestukken van onze sprekers.

Bekijk serie

Blijf op de hoogte!

Blijf op de hoogte!

Wil je op de hoogte blijven van toekomstige NRC Live events? Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief!

Suggesties voor een spreker?

Suggesties voor een spreker?

Ken jij iemand die goed zou kunnen spreken op een van onze events? Stel dan een spreker aan ons voor!