Niet techniek, maar gebrek aan lef remt energietransitie

– 5 minuten leestijd –

OPINIE – Techniek vormt geen belemmering voor de energietransitie. Veel bedrijven hebben de omslag gemaakt en nu volgen ook de beleggers. Niet uit idealisme, maar uit economische en wettelijke noodzaak. Als de overheid meer lef toont en de sterke lobby van de fossiele sector durft te weerstaan, dan kan Nederland zelfs koploper worden.

Toen we in de jaren 60 het hele land zo snel mogelijk aan het aardgas wilden hebben, zei ook iedereen: dat kan niet. Mensen liepen toen nog met zakken kolen te sjouwen. Toch lukte dat razendsnel en werd er bijvoorbeeld in no-time een aardgasleiding van Groningen naar Limburg aangelegd. Zo snel kan het ook gaan met de transitie naar 100% duurzame elektriciteit.

“Zo snel als we in de jaren 60 het hele land aan het aardgas kregen, kan het ook gaan met de transitie naar 100 % duurzame elektriciteit”

Alles elektrisch
Huizen verwarmen met elektriciteit is namelijk helemaal niet zo ingewikkeld. In een land als Oostenrijk hebben ze geen aardgasbel en doen ze niet anders. Elektrische kacheltjes zijn misschien niet zo zuinig, maar nieuwe technieken als warmtepompen of infraroodpanelen zijn sterk in opkomst. Met onze zachte winters is Nederland daar uitermate voor geschikt. Nu al worden nieuwe woonwijken aangelegd zonder een verplicht aardgasnet, maar met warmtepompen, zonnepanelen of een aansluiting op stadswarmte.

Dat elektrisch rijden nog in de kinderschoenen staat, is ook moeilijk vol te houden. Wie de eerste benzineauto met de nieuwe elektrische auto’s van tegenwoordig vergelijkt, moet erkennen dat de ontwikkeling van de Tesla stukken sneller en beter gaat. Autobedrijven in Duitsland en Frankrijk proberen nu hun enorme achterstand in te halen. Het Franse PSA neemt Opel over, vooral vanwege zijn elektrische technologie.

Lef nodig
De overheid speelt in die transitie een belangrijke rol. Die kan gewoon zeggen: alle nieuwbouwwijken moeten vanaf nu verplicht energieneutraal gebouwd worden en aangesloten zijn op duurzame energie. In EU-verband is trouwens afgesproken dat de CO2-uitstoot van de transportsector in 2050 met 60 procent is gereduceerd. Dat betekent dat al het personenverkeer elektrisch wordt en dat alle nieuwe auto’s die na 2035 verkocht worden elektrisch moeten zijn. Zouden politici wel weten dat ze dit zelf hebben afgesproken? Ook de afspraken van Parijs gaan veel verder dan menig partij denkt.

“Wat dit land nodig heeft is lef”, luidt een beroemde uitspraak van de in 1999 overleden oud-minister Fons van de Stee. Dat geldt nu meer dan ooit. Juist de overheid moet de moed hebben om koploper te willen zijn. Dan is 100 % duurzame energie haalbaar.

Focus op kansen
De lobby van de olie- en auto-industrie in Den Haag en Brussel is sterk. Hun belangen zijn groot en ze weten de nadruk te leggen op alles wat fout gaat en niet kan. Toch zal de fossiele sector verdwijnen, net als de dodo. Ik zie oliebedrijven de benodigde transformatie niet maken. Ze maken verkeerde keuzes en er zitten mensen met andere ideeën aan de knoppen.

“De belangen van de olie- en auto-industrie zijn groot en ze weten de nadruk te leggen op alles wat fout gaat en niet kan. Toch zal de fossiele sector verdwijnen, net als de dodo”

Bij ASN Bank focussen we ons vooral op de kansen die de energietransitie biedt. Zowel voor bedrijven en werkgelegenheid als voor beleggers. We zien zoveel kansen dat we soms niet eens weten welke we op moeten pakken. Voor beleggers is het zaak niet te beleggen in bedrijven die ten onder zullen gaan, maar in bedrijven die opkomen.

Versnelde verandering
De veranderingen zullen sneller komen dan mensen denken. Stel jezelf eens de vraag: hoeveel bedrijven van honderd jaar oud krijgen tegenwoordig nog het predicaat koninklijk? Dat zijn er niet veel meer. Alle grote ondernemingen in de wereld zijn jonge bedrijven, zoals Google, Apple en Tesla. Zelfs een relatief jong bedrijf als IBM is al achterhaald. Als belegger moet je dus investeren in bedrijven die in nieuwe technologie zitten of de omslag durven maken. Daarvan kennen we genoeg goede voorbeelden.

“Als belegger moet je investeren in bedrijven die in nieuwe technologie zitten of de omslag durven maken”

Zo vormde het bedrijf Vestas zichzelf om van een producent in hydraulische kranen tot een van de grootste bouwers van windturbines ter wereld. Onlangs lanceerde het nog de krachtigste offshore windmolen ooit. In de verlichtingssector is een bedrijf als Acuity Brands een koploper in duurzaamheid en innovatie. Dat laat het licht in een gebouw als het ware met je meelopen en bespaart zo 70 % aan energie.

Tapijttegelfabrikanten als Desso, onderdeel van het Franse Tarkett, en Interface zijn overgestapt naar een circulaire productie, waarbij ze geen nieuwe grondstoffen meer gebruiken maar alleen recyclen. Allemaal bedrijven die dit uit zichzelf doen. Zelf de verantwoordelijkheid nemen. Daardoor zijn ze koploper geworden.

Leven of dood
Wie niet meegaat in deze trend verliest. Nu Tesla op grote schaal zonnedakpannen gaat maken, hoe lang denk je dan dat de bedrijven langs de oevers van de Maas nog dakpannen bakken? Daarom is beleggen in duurzame bedrijven geen idealisme meer, maar economische noodzaak. Als bank moeten we namelijk gewoon rendement behalen voor onze beleggers. Bovendien komt er regelgeving aan die ervoor zorgt dat sectoren gaan verdwijnen. Waarom zou je nog investeren in bedrijven die geen toekomst hebben?

De impact van klimaatverandering is enorm. Op onze leefomgeving, op schades voor verzekeraars, op migratiestromen. De belangen zijn groot en dat gaat ervoor zorgen dat we omgaan. Het is alleen een kwestie van lef hebben.


Bas-Jan Blom is directeur ASN Beleggingsfondsen


In aanloop naar en tijdens de serie over de energietransitie, deelt NRC Live iedere week één of meerdere (opinie)stukken van onze sprekers.

Bekijk het programma

Blijf op de hoogte!

Blijf op de hoogte!

Wil je op de hoogte blijven van toekomstige NRC Live events? Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief!

Suggesties voor een spreker?

Suggesties voor een spreker?

Ken jij iemand die goed zou kunnen spreken op een van onze events? Stel dan een spreker aan ons voor!