Slimmer organiseren in de zorg

OPINIE – De gezondheidszorg is voor ouderen niet slim georganiseerd. Ik schrijf hier bewust niet op “ouderenzorg”. Het betreft de hele gezondheidszorg met alle professionals die voor ouderen zorgen; van de zorg in de wijk naar de medisch specialist in het ziekenhuis, langs de apotheek via het revalidatiecentrum door naar de fysiotherapeut om de hoek. De hele keten is niet slim georganiseerd.

Dat is geen onwil van de betrokken professionals; die willen best advies geven aan de patiënt over de vervolgstap en informatie delen met de volgende professional. Maar in de keten zijn de verschillende partijen uiteindelijk allemaal gericht op een ander “eindresultaat”. Een resultaat dat vaak reikt tot de voordeur van die professional. In de keten zouden we moeten definiëren voor welke (patiënt relevante) uitkomstmaat we gezamenlijk gaan en daar vervolgens gezamenlijk verantwoordelijk voor moeten worden gesteld.

Nieuwe heup

Stel, uw vader krijgt een nieuwe heup. Samen zitten jullie in de spreekkamer van de orthopeed en krijgen adequate voorlichting over de geplande operatie en de leefregels daarna. Het medicatiegebruik (bloedverdunners) daaromheen moet misschien nog even worden afgestemd met de internist op een andere poli op een ander moment. Voor de veiligheid heeft u dat er natuurlijk graag voor over. Maar jullie stellen samen vooral veel vragen in de spreekkamer: ‘Hoe lang zal het duren voor hij het ziekenhuis verlaat? Kan hij dan meteen naar huis? Zal hij gelijk kunnen traplopen? Hoe komt hij dan zijn portiekwoning in op de 1e etage zonder lift? Wanneer komt iemand in aanmerking voor een revalidatiecentrum? Wie betaalt dat eigenlijk? En weten ze daar dan ook van zijn medicatie? Kan hij eenmaal thuis bij zijn eigen fysiotherapeut verder trainen?’
Er zullen orthopeden zijn die alle antwoorden weten. Ik vermoed dat zij samenwerkingsafspraken hebben met vaste partners en een gestandaardiseerd proces volgen en zijn ingericht als een Integrated Practice Unit.

“In een IPU werkt één team met multidisciplinaire zorgverleners aan één gezamenlijk doel; namelijk het doel van de patiënt.”

IPU

Als een wat? Als een geïntegreerde praktijk unit (klinkt direct minder slim). Maar het principe is heel slim. Volgend de Value Based Health Care Methodiek zijn IPU’s één van de zes agendapunten om de gezondheidszorg radicaal te transformeren naar een gezonder systeem. In een IPU werkt één team met multidisciplinaire zorgverleners aan één gezamenlijk doel; namelijk het doel van de patiënt. Neem het revalidatiecentrum voor ouderen. Binnen een IPU zijn er niet allemaal verschillende afdelingen voor de fysiotherapie, logopedie, artsen, ergotherapeuten en psychologen. Zij delen een werkruimte, zijn zo continu in contact met elkaar en starten de dag gezamenlijk met het bespreken van de revalidatiedoelen van de aanwezige patiënten. Het gaat namelijk niet om de service die zij ieder voor zich in huis hebben, maar om de kenmerken van de patiënt (een oudere alleenstaande man uit een portiekwoning die bloedverdunners gebruikt en net een nieuwe heup heeft gekregen in een verderop gelegen ziekenhuis). Zij organiseren zich om de patiënt heen.

Voetbalstadion

Thuis voer ik (internist-ouderengeneeskunde leidinggevend aan een revalidatiecentrum voor ouderen in Amsterdam) de volgende discussie met mijn man (internist-vasculaire geneeskunde, met verstand van bloedverdunners, in een ziekenhuis in Rotterdam). Hij stelt dat een ziekenhuis zodanig georganiseerd moet zijn dat medisch specialisten hun patiëntenzorg optimaal kunnen leveren. Hierbij gebruikt hij graag het voorbeeld van het voetbalstadion. De patiënten komen naar het stadion omdat daar aanwezig is wat zij nodig hebben: medisch specialistische zorg. Laat in de catacomben alle processen zodanig geregeld worden dat de patiënten op de tribune kunnen relaxen en zij de sterrenspelers waarvoor ze zijn gekomen, de specialisten, goed zien overspelen in de wedstrijd. Aldus mijn man. Ik opper dan dat het grasveld met de spelers erop ook gezien kan worden als de patiënt in zijn eigen omgeving. Het sociale netwerk zit op de tribune. En wij, alle professionals in de gezondheidszorg van 1e t/m 3e lijn, doen ons werk in de catacomben en de kleedkamers met elkaar, als een aaneengeschakeld team. Om de patiënten als sterrenspelers op het veld hun eigen wedstrijd te zien spelen, vallen, opstaan, schelden, scoren, schitteren en afgaan.

“Alle professionals in de gezondheidszorg van 1e t/m 3e lijn, doen ons werk in de catacomben en de kleedkamers met elkaar, als een aaneengeschakeld team.”

Slimmer

Hoe dan? Door het doel van de voetbalspeler duidelijk te stellen. Uw voorheen voetballende vader met artrose stelt zich ten doel dat 6 maanden na zijn heupoperatie zijn fysiek functioneren verbeterd is ten opzichte van daarvoor. Wie heb je daar allemaal voor nodig? Niet alleen het ziekenhuis en het revalidatiecentrum maar ook de eerstelijnstherapeut, voor duurzaam behoud van de verbeterde kracht en conditie. Die drie partijen moeten dan met elkaar een kleedkamer delen. In de uitwerking hoeven die professionals natuurlijk niet fysiek in 1 rijtje in 1 gebouw naast elkaar te zitten. Maar ze moeten zich als zodanig organiseren; als een virtuele IPU. Hoe krijg je ze zover dat ze uit hun eigen kleedkamer, die ze zorgvuldig ingericht hebben, komen? Door niet alle kleedkamers afzonderlijk te betalen voor hun eigen kunstje, maar door ze alleen maar 1 zak geld te geven als ze het grotere doel met elkaar hebben bereikt. Dat noemen we bundelfinanciering voor een medische conditie. Dan moet het hele systeem dus op de schop. Op de schop ermee!

“Dat noemen we bundelfinanciering voor een medische conditie. Dan moet het hele systeem dus op de schop.”


Monique (1978) leidt de afdelingen Revalidatie voor ouderen binnen Cordaan waarbij zij betere bruggen bouwt tussen ziekenhuis, nazorg en thuis(zorg). Haar ziekenhuis verleden als internist-ouderengeneeskunde komt hierbij goed van pas. Voor innovatie in de organisatie van zorg gebruikt zij de principes van Value Based Health Care als leidende en inspirerende methodiek. Zij ziet e-health niet als een leuk extra snufje binnen de ouderenzorg maar als onontbeerlijk middel in het bieden van doelmatige zorg aan de grijze golf.


In aanloop naar en tijdens de serie over De Toekomst van Zorg deelt NRC Live iedere week opiniestukken van onze sprekers.

Bekijk het programma

Blijf op de hoogte!

Blijf op de hoogte!

Wil je op de hoogte blijven van toekomstige NRC Live events? Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief!

Suggesties voor een spreker?

Suggesties voor een spreker?

Ken jij iemand die goed zou kunnen spreken op een van onze events? Stel dan een spreker aan ons voor!