Robot: vriend of vijand?

De robot is een machine die bepaalde menselijke behoeften niet heeft. Een mens moet slapen, eten en aandacht krijgen. Een opgeladen robot is onuitputtelijk. Je kan hem zo lang laten werken als je wil, hij gaat daarover niet zeuren en zal ook geen tijd verspillen door te roken of naar het toilet te gaan. Hij kan uren achter elkaar, dagenlang werken, zonder tempo te verliezen. Daarom zijn velen juist ook zo bang voor robots; ze zijn bang hun baan te verliezen. Maar dat hoeft helemaal niet. Sterker nog, robots kunnen niet alleen werkgevers maar ook werknemers veel voordelen opleveren.

Een mens moet slapen, eten en aandacht krijgen. Een opgeladen robot is onuitputtelijk.

Robots zijn vaak maar goed in één onderdeel van het werk. Zware dingen tillen, bijvoorbeeld. Of onderdelen sorteren. Bij werk met de 3 D’s: Dull, Dangerous en Difficult, zetten we liever robots in. Het werken met radioactieve materialen, het opruimen van bommen of het onderzoek van een vulkaan, wordt inmiddels dankbaar gedaan door intelligente machines in plaats van mensen.

Robots veranderen banen

Bovendien kunnen robots sneller en goedkoper repetitief werk doen, waardoor we als Europa concurrentiekracht kunnen terugwinnen. De afgelopen jaren zijn namelijk een hoop productieprocessen uitbesteed aan lagelonenlanden, ‘offshoring’, het was hier immers goedkoper. Door als bedrijf te investeren in automatisering dalen de totale productiekosten en kan je deze productie dus weer terughalen, ‘reshoring’. Er zijn inmiddels voldoende voorbeelden waarbij fabrieken van bedrijven vol met robots staan en waar er juist honderden mensen méér werken dan daarvoor. Eigenlijk zorgen robots er dus niet voor dat banen verdwijnen, maar dat banen veranderen. En het ontwikkelen, finetunen en onderhouden van robots, levert ook werkgelegenheid op. Ook op het gebied van onderhoud kunnen vliegende, kruipende en zwemmende robots makkelijker constateren of er onderhoud nodig is of vervanging. Bijvoorbeeld in pijpleidingen en grote installaties in de zware industrie. Dit levert een langere levensduur op van installaties en minder belasting van milieu en grondstoffengebruik. Een zegen dus, die robots, op het gebied van innovatie en arbeid.

Robots kunnen sneller en goedkoper repetitief werk doen, waardoor we als Europa concurrentiekracht kunnen terugwinnen.

Robots een zegen in de zorg

Dichterbij huis kunnen robots ervoor zorgen dat ouderen langer thuis kunnen blijven wonen en langer mobiel blijven. Je zou verwachten dat ouderen een robot in huis maar niks zouden vinden. Maar in verpleeghuizen zien we verrassend genoeg dat veel ouderen een robot sneller vertrouwen dan een verzorger van vlees en bloed. In verpleeghuizen worden robots bijvoorbeeld ingezet om gymnastiek-oefeningen met de bewoners te doen. Als deze lessen door een robot worden gegeven, blijkt dat mensen veel enthousiaster meedoen dan wanneer de les door een mens wordt gegeven. En tot schrik van de verpleging bleek onlangs uit onderzoek, dat Alzheimerpatiënten de voorkeur gaven aan care-robots. Want de robot gaf, nadat keer op keer dezelfde vraag werd gesteld, steeds even enthousiast antwoord. De menselijke verzorgers raakten geïrriteerd. De robot is dus een zegen in de zorg!

In verpleeghuizen zien we verrassend genoeg dat veel ouderen een robot sneller vertrouwen dan een verzorger van vlees en bloed.

Robo-Advies

Ook robo-advies is ook steeds meer in opkomst. Mensen durven tegenover een robo-adviseur eerder te bekennen dat ze het ingewikkelde verhaal over bijvoorbeeld hun hypotheek niet begrijpen. Ze vragen meer door dan bij een adviseur van vlees en bloed. En zo kan ik nog wel even doorgaan.

Horror?!

Helaas is er in de media de laatste tijd steeds meer aandacht voor de negatieve aspecten van robotisering en worden hierbij verschillende horrorbeelden geschetst. Robots worden zo intelligent dat ze zelf de wereld overnemen en wij kunnen daar niks meer tegen doen. Als je naar de actuele stand van de techniek kijkt, is dat nog extreem ver weg. Natuurlijk blijft het wel zaak om deze krachtige technologie zorgvuldig te monitoren. De technologie zelf is neutraal, je kunt er goede, maar ook kwade dingen mee doen. Hierover moeten internationale afspraken gemaakt worden, en daar is men op vele niveau’s mee bezig. De Verenigde Naties denkt hierover na in het kader van (semi)autonome wapens, maar ook voor zelfrijdende auto’s is het een belangrijk onderwerp. De term “Meaningful Human Control” komt hierbij steeds bovendrijven. Het gaat hier om het feit dat het als onacceptabel wordt beschouwd dat machines kracht toepassen zonder dat hier enige menselijke controle op zit. Er zal nog wel veel politiek debat nodig zijn om te zien wat dan wel of niet ‘meaningful’ is.

Natuurlijk blijft het wel zaak om deze krachtige technologie zorgvuldig te monitoren.

De recente geschiedenis leert ons dat mensen en technologie goed samen kunnen, maar hoe technologie de werkgelegenheid daadwerkelijk zal beïnvloeden, hangt af van vele factoren. De technologie zelf bepaalt uiteindelijk niet hoeveel banen er zijn. Hoe ver technologische vooruitgang vertaald wordt in een werkloze samenleving, komt eerder neer op menselijke intelligentie dan op kunstmatige.


Cora houdt zich als Europarlementariër namens de VVD voornamelijk bezig met de Europese ontwikkelingen op financieel en technologisch vlak. Zij zit o.a. in de commissies Economie en Monetaire zaken (ECON) en Industrie, Technologie, Research en Energie (ITRE) en bracht begin 2017 als Fintech-rapporteur voor het Europees Parlement haar rapport met aanbevelingen uit. Bij NRC live Robotisering spreekt zij over de volgende stap in robotfinanciering: wat kan Europa leren van Silicon Valley?


Impact Robotisering 2017

Wat zijn de businesskansen van slimme machines? Laat je volledig informeren door Cora en vele andere topsprekers op 12 oktober 2017 tijdens Impact Robotisering van NRC Live.

Bekijk het programma

Blijf op de hoogte!

Blijf op de hoogte!

Wil je op de hoogte blijven van toekomstige NRC Live events? Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief!

Suggesties voor een spreker?

Suggesties voor een spreker?

Ken jij iemand die goed zou kunnen spreken op een van onze events? Stel dan een spreker aan ons voor!