Poen voor PaaS

Voor een goed businessplan is geld beschikbaar. ABN AMRO wil de circulaire economie versnellen en heeft daarvoor dan ook een duidelijke ambitie gesteld. In 2020 wil de bank 100 circulaire transacties hebben gesloten en 1 miljard euro aan circulaire bedrijfsmiddelen hebben gefinancierd.

‘De markt in beweging brengen, dat is wat we willen’, vertelt Iris van den Akker, die als commercieel manager fulltime werkt aan het verkennen van businessmodellen volgens het Product-as–a-Service (PaaS) model, een van de 7 verdienmodellen binnen de circulaire economie. In tegenstelling tot de huidige lineaire economie verbruiken we in de circulaire economie zo min mogelijk materiaal, worden producten anders ontworpen, slimmer geproduceerd en gaan we maximaal hergebruiken. ‘Daarvoor moet je op een hele andere manier tegen bedrijfsvoering en verdienmodellen aan kijken. De consequentie is dat je gaat pionieren, zowel als bedrijf als binnen de bank zelf. We geloven in dit model en willen er daarom in investeren. Een goed doordacht businessplan is nodig om de transitie van lineair naar circulair te maken. We gaan in gesprek met ondernemers om samen dit nieuwe businessmodel te doorgronden’.

Van den Akker reist dan ook het halve land af en spreekt met bedrijven in verschillende sectoren om PaaS businessmodellen en de financieringsmogelijkheden daarvoor voor het voetlicht te brengen. In vele sectoren van de economie is namelijk de trend zichtbaar om steeds meer een dienstenpakket aan te bieden waar een fysiek product deel van uitmaakt. Een bekend voorbeeld is Miele, dat zijn businessmodel ziet verschuiven van de verkoop van wasmachines naar het aanbieden van ‘wasdiensten’ waar de Miele machines onderdeel zijn. Of denk aan de autodienst Amber dat zijn klanten de zekerheid geeft dat er altijd een auto voor hen beschikbaar is, zonder de zorgen van onderhoud.

Ook in de veeteelt, wegen- en woningbouw, meubelbranche, machinebouw en andere sectoren is het model in opkomst. Maar, waarschuwt Van den Akker, simpelweg koop vervangen door een abonnementsmodel maakt een businessmodel niet PaaS: ‘Met alleen abonnementen red je het niet. De vraag is niet alleen of je een additionele markt kunt aanboren maar ook of je deze kan aanvullen met additionele diensten. Doordat je als fabrikant eigenaar blijft van het product kun je het terughalen en hergebruiken. Die meerwaarde is essentieel in het verdienmodel van PaaS’.

‘Met alleen abonnementen red je het niet. De vraag is niet alleen of je een additionele markt kunt aanboren maar ook of je deze kan aanvullen met additionele diensten. Doordat je als fabrikant eigenaar blijft van het product kun je het terughalen en hergebruiken. Die meerwaarde is essentieel in het verdienmodel van PaaS’.

Verwachtingen

Een goed PaaS idee kijkt naar de volledige levenscyclus van een product en ziet waar de mogelijkheden en waarden liggen. Soms helpt de wetgeving een handje, bijvoorbeeld door eisen te stellen aan het percentage te recyclen producten, zoals in de consumentenelektronica. In andere gevallen is het de markt zelf die in de keten steken laat vallen , zodat er winst te behalen valt in bijvoorbeeld additionele diensten. De recycling van bouwmaterialen, bijvoorbeeld, begint een vlucht te nemen omdat de waarde van bouwmaterialen gezien wordt. Elke sector heeft zijn eigen karakteristiek, waarin de ondernemer nieuwe kansen kan vinden. ‘Dit verdienmodel raakt daarbij meerdere partijen in de keten die mee gaan bewegen’, zegt Van den Akker.

Daarnaast zie je dat veel bestaande bedrijven een grote draai moeten maken in hun opzet en structuur om een PaaS model te laten renderen. Mede daarom is het voor startups in sommige opzichten eenvoudiger zich in PaaS te ontwikkelen: ze hoeven geen interne weerstand te overwinnen en hebben geen bestaande producten of contracten te onderhouden. Anderzijds kan een bestaand bedrijf met een goede reputatie dit model stapsgewijs in de markt zetten waardoor de transformatie geleidelijker plaatsvindt.

“ABN AMRO wil de circulaire economie versnellen. In 2020 wil de bank 100 circulaire transacties hebben gesloten en 1 miljard assets hebben gefinancierd, aldus Iris van den Akker.”
Tweet this!

Geldstromen

Bedrijven die zich aan dit verdienmodel willen wagen, moeten zich niet blindstaren op de financiering, benadrukt Van den Akker: ‘Deze zal uitdagend zijn maar is vergelijkbaar met iedere andere omslag in een businessmodel. Van lineair naar circulair is een flinke omslag welke niet in een keer is gemaakt en vergt echt een andere manier van denken, die nog niet vaak vertoond is, maar de kern blijft liggen in een goed plan. Wat is de vraag van de markt? Waar zit de waarde in mijn product lifecycle en hoe ontsluit ik deze? Wat zijn de additionele services die ik kan ontwikkelen waarmee ik klant tevredenheid en loyaliteit stimuleer? Welke prijs vraag ik? Wat leg ik als KPI’s vast in de contracten die ik afsluit met afnemers? Hoe krijg ik mijn producten terug om ze nogmaals af te zetten in de markt? Wat is mijn USP ten opzichte van mijn concurrenten die ook met dit model bezig zijn?’

‘De vragen veranderen niet, de antwoorden soms wel en daar begint het ondernemen. Binnen een PaaS model heb je een andere dynamiek die wij als bank beginnen te onderkennen. De waarde van je onderneming, je verdienmodel, zit in andere elementen dan we gewend zijn. Dat moet je als ondernemer goed doorgronden om het rendabel te maken. Ondanks dat het soms echt hersenkraken is geloven we absoluut in deze innovatieve verdienmodellen. En dus… voor elke goede businesscase is een financiering te vinden: ook voor PaaS is er poen’.


Iris van den Akker onderzoekt samen met klanten waar ze tegenaan lopen in hun transitie van een lineair naar een circulair verdienmodel. ABN AMRO heeft een sterk geloof dat de circulaire economie in de nabije toekomst veel gaat betekenen voor hun klanten en daarmee ook voor de bank zelf. Het heeft daarom drie doelen gesteld voor 2020: 1 miljard euro aan circulaire bedrijfsmiddelen financieren, 100 circulaire financieringen en 1 miljoen ton minder CO2 uitstoten. Product-as-a-Service (PaaS) is een van de zeven circulaire verdienmodellen, zoals recycling, deelplatformen en levensduurverlenging.


In aanloop naar de Impact Day 2019 deelt NRC Live opiniestukken van de sprekers.

Bekijk het gehele programma en de sprekers van 'Impact Day 2019'

Blijf op de hoogte!

Blijf op de hoogte!

Wil je op de hoogte blijven van toekomstige NRC Live events? Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief!

Suggesties voor een spreker?

Suggesties voor een spreker?

Ken jij iemand die goed zou kunnen spreken op een van onze events? Stel dan een spreker aan ons voor!