Echte waarde voor echte mensen

– 6 minuten leestijd –

OPINIE – Vorig jaar schreef ik voor Impact Day een artikel waarin ik stelde dat ‘business as a force for good’ in de nabije toekomst geen uitzondering meer zal zijn, maar de norm. Dat kan natuurlijk niet in een jaar gerealiseerd worden. Dat mijn overtuiging desondanks alleen maar is verdiept, hangt samen met het onderstaande.

Dit weekend kwam er een einde aan COP22, de klimaattop in Marrakech. De belangrijkste uitkomst is een herbevestiging van de klimaatdoelen die zijn afgesproken in Parijs. De deelnemende landen hebben zichzelf twee jaar gegeven om de acties die nodig zijn tot in detail uit te werken.

Donald Trump
De top in Marokko werd nadrukkelijk overschaduwd door Donald Trump. Die verkondigde al tijdens zijn campagne ‘uit Parijs’ te willen stappen en de fossiele energiesector in de VS weer ruim baan te willen verlenen. Het aanstellen van klimaatscepticus Myron Ebell als hoofd van zijn energy and environmental transition team doet wat dat betreft het ergste vrezen.

“Niet voor niets publiceerden 140 CEO’s deze zomer al een open brief waarin ze Trump een ‘ramp voor innovatie’ noemen”

 

Daarmee lijkt Trump van plan de VS diametraal terug het verleden in te jagen. Het innovatieve, corporate Amerika krijgt naar alle waarschijnlijkheid te maken met een volledig nieuw speelveld. Niet voor niets publiceerden 140 CEO’s deze zomer al een open brief waarin ze Trump een ‘ramp voor innovatie’ noemen.

Sustainable Development Goals
Volgens velen is Trump in de eerste plaats een ondernemer. In mijn ogen niet. Want voor mij is een ondernemer iemand die onderneemt met het doel – de ‘purpose’ – om de wereld te verbeteren. En klonk dat voorheen misschien nogal zweverig, inmiddels is klip en klaar wat daaronder verstaan moet worden. We beschikken inmiddels immers over een concreet framework, de 17 Sustainable Development Goals (SDG’s) van de VN die wereldwijd omarmd worden. Daarmee is het begrip ondernemen in feite opnieuw gedefinieerd: realiseer een goede, financiële business case door iets te doen of te maken dat bijdraagt aan een of meerdere van deze ‘werelddoelen’. Dit heet ook wel het shared value model: een model waarbij maatschappelijke en financiële winst hand in hand gaan en elkaar versterken.

Klimaatverandering
Het mag duidelijk zijn dat het overeind houden en zelfs stimuleren van de fossiele energiesector geen enkele bijdrage aan welke SDG dan ook levert. Sterker: klimaatverandering heeft een direct negatieve impact op maar liefst 13 van de 17 SDG’s. Trump’s beleidsvoornemens op dit vlak zijn daarmee rechtstreeks bedreigend voor miljarden mensen op aarde, stellen gezaghebbende wetenschappers als Bill McKibben van de internationale klimaatorganisatie 350.org.

“Juist voor de ‘gewone man’ is het koersen op de Sustainable Development Goals cruciaal. Hij betaalt namelijk straks de rekening”

Wrang genoeg horen bij die miljarden mensen ook Trump’s eigen electoraat. Juist voor de ‘gewone man’ is het koersen op die SDG’s namelijk cruciaal. Hij betaalt namelijk straks de rekening in de vorm van gezondheidsschade, verlies aan werkgelegenheid als gevolg van een gebrek aan duurzame innovatie en een pensioen dat is verdampt omdat pensioenfondsen hun geld hebben geïnvesteerd in stranded assets.

Concrete SDG-impact
Kortom: we zijn in de VS getuige van een politiek die volledig is losgeraakt van de mensen die zij geacht wordt te vertegenwoordigen en voor wier belangen zij dient op te komen. Het is een politiek die voortbouwt op ‘successen’ uit het verleden, zonder in te zien dat die ‘successen’ er in belangrijke mate toe geleid hebben dat we nu als mensheid voor enorme uitdagingen staan – zie ook de 17 SDG’s.

Die uitdagingen kunnen we alleen de baas door wereldwijd het shared value model als leidraad te nemen. De vraag is echter wel: als gezichtsbepalende politici als Trump dat (nog) niet lijken in te zien, waar moet de omslag dan gerealiseerd worden? Het antwoord is: aan de onderkant, of misschien beter: in de echte economie en de bedrijven die daarin acteren. Als die consequent omschakelen naar een bedrijfsmodel dat financieel resultaat koppelt aan concrete SDG-impact, dan beweegt de wereld vanzelf de goede kant op – met of zonder Trump.

True value
Wat op dit moment nog problematisch is, is dat ‘concrete SDG-impact’ helemaal niet zo eenvoudig vast te stellen of te meten is. Binnen mijn onderneming Business for Good werken we daarom een nieuwe methodiek uit om de waarde-creatie (‘true value’) van ondernemingen en beleggingen daadwerkelijk te meten. Het gaat daarbij overigens niet alleen om positieve impact, maar ook om negatieve. Zo kan een frisdrankfabrikant nog zo duurzaam produceren, een frisdrank vol met suiker draagt niet positief bij aan welke SDG dan ook, sterker, hij draagt bij aan obesitas en diabetes en levert dus een ‘min’ op in SDG-termen. Dus ondanks een reuze duurzaam proces, gemeten in tal van indicatoren met indrukwekkende charts en tabellen en cijfers, valt deze frisdrankfabrikant bij een Business for Good-mapping direct buiten de scope en komt niet in aanmerking om mee te werken of om in te beleggen.

“Ik verwacht dat de Forbes top 100 grootste ondernemingen ter wereld over vijf jaar een behoorlijk aantal ondernemingen zal bevatten die ‘shared value driven’ zijn”

Met mijn onderneming heb ik tevens als doel ondernemingen die een shared value model willen omarmen te versterken en versneld te laten groeien, onder meer door ze te koppelen aan de juiste financiële partijen. Inmiddels zijn er wereldwijd tal van andere business for good’s die datzelfde doen. En omdat de ontwikkeling van start-up naar scale-up naar volwassen onderneming dankzij alle technologische innovaties tegenwoordig in razend tempo kan plaatsvinden, verwacht ik dat de Forbes top 100 grootste ondernemingen ter wereld over vijf jaar een behoorlijk aantal ondernemingen zal bevatten die ‘shared value driven’ zijn – ten koste van de bedrijven die hebben nagelaten zichzelf opnieuw uit te vinden.

Een taal die we allemaal kunnen spreken
Een Business for Good-mapping voor bedrijven is natuurlijk ook heel goed bruikbaar voor politieke programma’s. Het is namelijk een taal die we allemaal kunnen spreken. Politieke programma’s bevatten doorgaans veel mooie woorden, maar weinig inzicht in de echte maatschappelijke en financiële waarde die men denkt te gaan realiseren. De SDG’s bieden dat inzicht wel – en op een manier die elke politicus kan begrijpen.

Het zou zelfs een opstap kunnen zijn naar een hernieuwd democratisch elan, want de kiezer die zich nu afwendt van de politiek omdat die onmachtig is te doen wat ze moet doen – echte waarde creëren voor echte mensen – krijgt ineens weer houvast. Diezelfde kiezer die zich nu uit wanhoop keert tot populisten die gebakken lucht verkopen, kan straks weer het kaf van het koren scheiden (al is er, helaas, over het algemeen veel te weinig koren te vinden in de politiek).

Kortom, wat mij betreft gaat de reikwijdte van de SDG’s veel verder dan alleen Business for Good – ik denk dat ze als wereldwijde gids kunnen fungeren voor overheden, burgers, bedrijven, ngo’s en wetenschappers. Ze staan voor een totaal andere manier van denken en naar de wereld kijken. En dragen in die zin actief bij aan het opblazen van de (politieke en economische) systemen die zo overduidelijk onproductief en ineffectief zijn geworden. Over ‘impact’ gesproken!


Marga is expert op het gebied van duurzaam ondernemerschap en kapitaal en vervult per 2017 diverse internationale adviesfuncties in zowel bedrijfsleven als investeringswereld. Na de netwerkorganisaties De Groene Zaak voor ondernemers en Het Groende Brein voor wetenschappers, richtte zij in 2016 Business for Good op voor het opschalen van bedrijfsactiviteiten die bijdragen aan het bereiken van de Sustainable Development Goals. Haar innovatieve kijk op zaken doen, duurzaamheid en wat de toekomst nog voor ons in petto heeft, beschreef zij in haar boek, Zakendoen in de Nieuwe Economie, dat is uitgeroepen tot Managementboek van 2014. Ook vorig jaar sprak zij op Impact Day.


In aanloop naar Impact Day op 9 februari 2017, deelt NRC live opiniestukken van onze sprekers.
Klik hier voor een overzicht van alle opiniestukken die wij tot nu toe hebben gedeeld.

Bekijk programma Impact Day

Blijf op de hoogte!

Blijf op de hoogte!

Wil je op de hoogte blijven van toekomstige NRC Live events? Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief!

Suggesties voor een spreker?

Suggesties voor een spreker?

Ken jij iemand die goed zou kunnen spreken op een van onze events? Stel dan een spreker aan ons voor!