Van wegwerpstudenten naar wereldvormers

– 5 minuten leestijd –


Eva-Lisa Janssen is laatstejaars bachelorstudente aan Avans Hogeschool, opleiding communicatie. Naast haar studie hebben vier andere studenten en zij Ucademy opgericht: een onafhankelijke academie die vakken geeft over wereldse thema’s en persoonlijke domeinen. Ze kijken naar de wereld van NU  en vragen ons af wat de thema’s zijn waarover we zouden moeten leren in de 21ste eeuw. Stan van de Sanden is student integrale veiligheid en co-oprichter Ucademy.


We zien ze in de kroeg. We kunnen ze spotten op het strand. Ze zwerven door de fashion hotspots en artistieke epicentra. Waar ze vooral met uitsterven bedreigd zijn, is in de schoolbanken. We hebben het over de student. Je kent ze wel, zij die jouw wereld over tien jaar moeten leiden, vormen en hervormen.

Waarom is de hedendaagse student zo onbetrokken? Is het ons verknipte leenstelsel? Zijn het de onstuimige hormonen waar gehoor aan wordt gegeven? Of is het ons onderwijs wat niet aansluit op de leefwereld van deze student? Weten we eigenlijk wel wat zij willen en kunnen leren? Of reproduceren we in de 21ste eeuw een traditioneel systeem omdat we bang zijn voor verandering? Onderwijsvernieuwing komen we overal tegen, althans, dat roepen we. Maar heeft dit echt betekenis binnen de kaders die van oudsher al zijn opgelegd?

“Waarom is de hedendaagse student zo onbetrokken? Is het ons verknipte leenstelsel?”

Luister, wij snappen het. Een accreditatietje hier, een systeemdenker daar, OER-reglementen die zijn vastgeroest, kwaliteitsindicatoren die alles in beton gieten en een directeur die wakker ligt van alle latente risico’s van deze transitie. De ketens zijn gefabriceerd; laten we een aantal passievolle professionals hierin opsluiten. Verbloem dit met een mooie klankbordgroep wiens geluid niet verder reikt dan de tafel van de jurist die er ook iets van moet vinden. Klinkt als een prima combi-deal. Nu maar hopen dat de studenten de voorgeschreven vier jaar over het felbegeerde papiertje doen. Het zou namelijk wat kunnen kosten. Een onbekostigde student is de 21ste eeuwse deugd. Aan het einde van de vierjarensprint kent de studiepuntkiller elke theorie en model uit zijn hoofd. En skills als kunnen ondernemen, adequate keuzes maken, kansen zien, moreel besef ontwikkelen en een verantwoordelijke houding aannemen; die zijn veeleer voor de extra-curriculaire. Tja, je moet het wel een beetje willen. Heb je hier overigens ook een proefschrift voor? Of vinden we het eigenlijk niet zo belangrijk als dat we doen suggereren?

“De ketens zijn gefabriceerd; laten we een aantal passievolle professionals hierin opsluiten.”

We vragen nogal wat van de student, zonder dat deze student op adem kan komen. We bedoelen het broodnodige moment waarop studenten een introspectie kunnen plegen op de belangrijkste vragen. Wie ben ik? Wat zijn mijn dromen? Waar ligt mijn kracht? Waar haal ik energie vandaan? Wat is mijn volgende stap? Hoe word ik gevormd door mijn cultuur? Wat gebeurt er in de wereld? Wat merk ik daarvan? Wat voor impact kan ik op de wereld maken? En hoe wil ik dat mijn wereld er over dertig jaar uitziet? Vragen waarvan het antwoord effect heeft op ons allen. Het heeft effect op de vorming en expressiviteit van onze normen, waarden en identiteit. Dit zijn effecten die invloed hebben op de wereld waarin we leven en die we samen moeten en mogen vormen. Dit lijken ons vragen waar we wel even de tijd voor mogen nemen. Denkt u niet?

In plaats daarvan leren we de authentieke eigenschappen af en leren we normatieve structuren aan. Zo zit je bijvoorbeeld al vanaf je vierde op de basisschool en word je aangeleerd je hand op te steken om te vragen of je naar het toilet mag, in plaats van aan te leren wanneer geschikte en ongeschikte tijden zijn om naar het toilet te gaan. We zijn een ‘grote jongen’ als we binnen de lijntjes kunnen kleuren, in plaats van dat we leren hoe we inventief en vindingrijk kunnen zijn. Als we gewend zijn geraakt aan de rode-streepcultuur mogen we op 12-jarige leeftijd onze toekomst bepalen. Een door een machine gehaald stuk papier genereert een cijfer waaraan jouw toekomstpad causaal verbonden is. Heb jij een CITO-score van 545 of hoger? Gefeliciteerd, dan ben jij het zondagskindje en mag jij je middelbareschooltijd verslijten bij de elite van het vwo. Een score van 538 verdient de troostprijs: een enkeltje havo-onderwijs. Scoor je lager dan 533? Dan heb je het in deze prestatiemaatschappij niet gehaald.

“Welke score krijg je als je een empathisch, zelfbewust, wereldwijs en ondernemend mens bent en aan de andere kant niet taalkundig of wonderbaarlijk mathematisch bent?”

Zijn taalfouten en rekensommen in een wereld vol spellingscontrole en rekenmachines werkelijk zo relevant? Je zou denken dat er competenties zijn die in de 21ste eeuw meer waarde hebben. Welke score krijg je als je een empathisch, zelfbewust, wereldwijs en ondernemend mens bent en aan de andere kant niet taalkundig of wonderbaarlijk mathematisch bent? Schijnbaar staat dat op de tweede plaats, want hier geldt een simpele diskwalificatie voor het beroepenveld van de hogere klasse.

Op de middelbare school leren we over Pythagoras en zijn paradigma over de hoek waarin we het beste onze pizza kunnen snijden, de wonderbaarlijke wereld van Duitse voorzetsels en het verschil tussen een Sonnet en een Haiku. Maar waar was Pythagoras op het moment dat we worden geconfronteerd met de onmogelijkheden van het westerse ideaal? In een tijd van Google Translate, waarom leren we over Duitse voorzetsels en waarom worden we niet aangeleerd wat de grote uitdagingen zijn van de tijdsgeest en hoe wij kunnen helpen? Wat moeten we met het verschil tussen een Sonnet en een Haiku als we onszelf zijn verloren in de overprikkelende leefwereld?

“De zaken van het echte leven raken in de vergetelheid door de verzuiling van onze kennis.”

Begrijp ons alstublieft niet verkeerd: wij vinden het belangrijk dat er vakkundige professionals op de wereld worden gezet. Wij willen ook gelieve door een bekwaam chirurg worden geholpen die weet wat hij doet. En wij zijn de eerste groupies van de volgende Einstein, Tesla of Newton. Maar we vinden het óók belangrijk dat school een experimentruimte wordt waarin we kunnen vallen en opstaan in de queeste van dit leven een prachtig avontuur te maken.

Want dit avontuur is precies waar wij de lessen van Ucademy op inrichten. De zaken van het echte leven raken in de vergetelheid door de verzuiling van onze kennis. Door de labels en etiketten waar onderwijs zich graag schuldig aan maakt, vallen er blinde vlekken. En de belangrijkste blinde vlek is de student. Wij vragen ons af waar die is gebleven? Weet u eigenlijk wel hoe de studentkamer eruitziet? Heeft u kennis van het hoogst merkwaardige studentendieet? Wat speelt er af achter de gesloten deuren van de eerdergenoemde kroeg? En wat wil de student leren voor hij de bachelor (het veralgemeniseerde stukje PR) binnen tikt en de estafettestaaf overneemt om de wereld te leiden?

Wij willen leren hoe we begrip ontwikkelen voor mensen die we niet begrijpen. Wij willen weten hoe we dromen omzetten tot daden. Wij willen weten hoe we trouw blijven aan onszelf in een gemeenschap die ons overvraagt. Wij willen weten hoe we een duurzame relatie met onszelf en anderen aangaan. Wij willen weten wat onze plek is in deze complexe maatschappij en waar we goed in zijn, om deze wereld een stukje beter, leuker en mooier te maken.

“Wat wil de student leren voor hij de bachelor binnen tikt en de estafettestaaf overneemt om de wereld te leiden?”

 


Eva-Lisa Janssen is laatstejaars bachelorstudente aan Avans Hogeschool, opleiding communicatie. Naast haar studie hebben vier andere studenten en zij Ucademy opgericht: een onafhankelijke academie die vakken geeft over wereldse thema’s en persoonlijke domeinen. Ze kijken naar de wereld van NU  en vragen ons af wat de thema’s zijn waarover we zouden moeten leren in de 21ste eeuw.
Stan van de Sanden is student integrale veiligheid en co-oprichter Ucademy.

In aanloop naar onze events deelt NRC Live(opinie)stukken van onze sprekers. Lees hier alle opiniestukken terug.

Bekijk programma

 

Blijf op de hoogte!

Blijf op de hoogte!

Wil je op de hoogte blijven van toekomstige NRC Live events? Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief!

Suggesties voor een spreker?

Suggesties voor een spreker?

Ken jij iemand die goed zou kunnen spreken op een van onze events? Stel dan een spreker aan ons voor!