Innovatie is verschrikkelijk…. mooi!

– 5 minuten leestijd –


Jorrit is bij Siza verantwoordelijk voor de ontwikkeling en implementatie van technologie in de zorg. Begin 2015 heeft hij het Fieldlab Gehandicaptenzorg opgericht, waar het ontwikkelen mét de gebruiker samen centraal staat. Hij is bovendien als mentor bij Rockstart aangesloten én voorzitter van de Ledenraad van zorgverzekeraar CZ


Iedereen heeft gelijk. Laten we daar mee beginnen. Een paar uitspraken uit innovatieland: “om innovatie te laten lukken, moeten alle neuzen dezelfde kant op”, “een goed (innovatie) spoor, heeft de beste dwarsliggers op een rij”, “begin met de enthousiastelingen”, “innovatie kan het beste aan de rand van een organisatie”. Oftewel, allerlei aanpakken lijken geprobeerd. Maar we hebben het nog niet echt van de grond gekregen. Conclusie: het roer moet om. Niet alleen bij mij, ons team en bij Siza, maar in Nederland.

“Allerlei aanpakken voor innovatie lijken geprobeerd. Maar we hebben het nog niet echt van de grond gekregen. Conclusie: het roer moet om.”

Ik zie in tweets, op Facebook en in de krant honderden fantastische ideeën langskomen, maar geen ervan is de killer-app of de holy grail voor de verbetering van de zorg in Nederland. Hoe dat komt? Daarover zijn verschillende theorieën, bottom line van de meeste is dat het nooit aan de vinding ligt, maar altijd aan “de zorg” die zo ingewikkeld is.

Maar het is niet de zorg die ingewikkeld is, ik denk dat het komt omdat de gebruiker: patiënt, cliënt, zorgconsument, bij het ontwikkelen uit het oog verloren wordt. Laten we daar eens mee beginnen. Er hebben zich veel bedrijven bij ons gemeld met deze quote: “Ik heb de perfecte oplossing voor jullie probleem”. En nadat ze me ons probleem hebben uitgelegd én waarom zij de unieke oplossing hebben, stel ik steevast deze vraag: hebben de gebruikers meegewerkt aan de ontwikkeling? Het antwoord laat zich raden. De oplossing trouwens ook. Dus, de eerste tip: zie de gebruikers als volwaardig en betrek hen in een vroeg stadium bij je ontwikkelproces.

“De eerste tip: zie de gebruikers als volwaardig en betrek hen in een vroeg stadium bij je ontwikkelproces.”

Een tweede reden waarom de zorg ingewikkeld is, zijn de zorgprofessionals zelf. Onlangs omschreef iemand dit heel pakkend: “ze zijn technologie-naïef”. Dat vertaalt zich vaak naar nette uitspraken van ontwikkelaars dat zij niets van het bedrijfsleven en innovatie snappen. En binnensmonds gemompeld, …dus je hebt er niets aan. Wat vergeten wordt, is dat zij wel diegenen zijn die in veel gevallen de meeste invloed hebben op de gebruiker, én in veel gevallen de nieuwe vinding uit zullen gaan leggen aan de gebruiker. Voor hen klinkt vaak “nieuwe (zorg)technologie implementeren” net als het zeggen tegen een linkshandige: “je schrijft met je verkeerde hand”. Zeg dat maar eens tegen de eerstvolgende linkshandige schrijver die je tegenkomt (als je rechtshandig bent). Ook hier een simpele oplossing, een tweede tip: zie de zorgprofessional als volwaardig en betrek haar of hem in een vroeg stadium bij je ontwikkelproces.

“Een reden waarom de zorg ingewikkeld is, zijn de zorgprofessionals zelf. Onlangs omschreef iemand dit heel pakkend: “ze zijn technologie-naïef”.”

Eureka dus! Het ideale traject bestaat! Samen ontwikkelen met gebruikers en zorgprofessionals! Een oplossing die zowel door de gebruikers als de zorgprofessional wordt omarmd en als nuttig wordt gezien. Gegarandeerd succes ligt op de loer, maar laat zich niet zien, hoe lang je ook wacht. Want dat is dan wel een dingetje. Na het uitgekookte en geaccepteerde idee, is ook de implementatie een vak apart. En dan moet de zorg echt een handje geholpen worden. Want die nieuwe oplossing zit helemaal (nog) niet zo goed op hun radar, eigenlijk net zo slecht als bij de ontwikkelaar het betrekken van de gebruiker en zorgprofessional zit. Alleen een doelstelling opleggen, lees: “ik wil honderd mensen met deze app begeleiden voor 1 januari”, werkt niet, maar helpt wel heel erg. Een net (niet) haalbaar doel is een fantastisch richtpunt, wat bij elk stapje dichterbij een klein feestje waard is. Maar daarbij is het die extra toevoeging bij het ervaren van het nut voor de gebruiker, en zichzelf, juist omdat ze betrokken zijn geweest bij de ontwikkeling. Wat geïmplementeerd wordt, is dan ook een stukje van hen! En daarover moet je als ontwikkelaar, als management, als gebruiker, als zorgprofessional met elkaar in gesprek. En dan is een drempel zo overwonnen. Een derde tip is dan ook de implementatie al tijdens de ontwikkeling met elkaar te bespreken.

“Je moet als ontwikkelaar, als management, als gebruiker en als zorgprofessional met elkaar in gesprek.”

De vierde tip gaat over licht. Zet daar waar de implementatie lukt, het spotlicht aan! Niet op de plek waar het gebeurt, maar op de plek waar het naartoe zou moeten gaan. Iedereen heeft op school of voor zijn kinderen, tuinkers verbouwd. Groeit als kool op een klein beetje inspiratie (water in dit geval). En tuinkers is goed te verleiden, het groeit namelijk altijd naar die richting waar het licht het heen leidt. Innovatie, zorgverleners, bedrijven en gebruikers kunnen zo’n lichtje gebruiken, en een herkenbare en eenvoudige blik op waar het naartoe gaat.

“Zet daar waar de implementatie lukt, het spotlicht aan!”

Dus dat roer moet echt om! Doe het niet alleen, maar samen. Investeer heel veel in luisteren en kijken. Luisteren en kijken naar de gebruikers, luisteren naar de zorgprofessionals, luisteren naar de andere kant van het verhaal. Kijken naar waar die ander haar of zijn licht ziet. Probeer elkaar te begrijpen en heb geduld voor elkaars onbegrip. En, voor de mensen die echt van een uitdaging houden, luister en kijk ná de implementatie. Dan zegt de gebruiker, met een glimlach “fijn dat ik hiermee kan werken, het helpt me”. En dat maakt innovatie verschrikkelijk mooi…


In aanloop naar het Zorgtech-event op 15 september 2016 deelt NRC Live iedere week één of meerdere (opinie)stukken van onze sprekers. Lees hier alle opiniestukken terug.

button_bekijk_programma_1

 

Blijf op de hoogte!

Blijf op de hoogte!

Wil je op de hoogte blijven van toekomstige NRC Live events? Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief!

Suggesties voor een spreker?

Suggesties voor een spreker?

Ken jij iemand die goed zou kunnen spreken op een van onze events? Stel dan een spreker aan ons voor!