Energiereuzen moeten klein leren denken

– 3 minuten leestijd –

OPINIE – Energiereuzen moeten klein leren denken

Als energiereuzen de transitie naar een duurzaam energiesysteem willen overleven, moeten ze inspelen op de behoefte van hun klanten aan meer betrokkenheid, kleinschaligheid en authenticiteit. ‘Power to the crowd’, luidt het credo op de nieuwe energiemarkt.

Mensen die ontdekken dat hun groene elektriciteit wordt opgewekt in Finse waterkrachtcentrales zijn vaak teleurgesteld. Ze willen liever de Nederlandse energie vergroenen met bijvoorbeeld windmolens of eigen zonnepanelen. Ze willen zelf invloed kunnen uitoefenen, deelnemen in een coöperatie of hun energie letterlijk bij de boer halen. Dat verklaart ook mede het succes van een energie-startup als Vandebron. Op deze marktplaats komen lokale vraag en aanbod van groene energie samen en kunnen mensen zelf kiezen waar ze hun stroom vandaan halen.

Crowdfunding
Een mooi voorbeeld van deze behoefte aan meer controle en invloed is waterkrachtcentrale Dommelstroom, die vader en zoon Taks vorig jaar in de Brabantse rivier bij Sint-Michielsgestel openden en die 170 huishoudens van stroom voorziet. Het project is gefinancierd via subsidies, giften en crowdfunding, nog zo’n trend die een enorme opmars kent.

Het geeft wederom aan dat mensen behoefte hebben aan kleinschalige projecten die ze kunnen zien of aanraken. Zodat ze weten dat hun stroom authentiek en groen is en niet stiekem toch grijs en fossiel. Zodat ze zich betrokken kunnen voelen.

Als ASN Bank zijn wij via het Energiefonds Overijssel betrokken bij een initiatief als Solease, waarbij mensen zonnepanelen kunnen huren. En bij Boeren met Zon, dat boeren via huurkoop zonne-energie laat opwekken. Via het ASN Groenprojectenfonds deden we mee aan  Kies Zon op School, waarmee 250 scholen via sponsoring zonnepanelen op hun dak kregen.

Collectief
Gelukkig zie ik dat er overal in het land nieuwe initiatieven ontstaan. Kijk maar eens op Voor de Wereld van Morgen, het online actieplatform van ASN Bank, dat een overzicht geeft van slimme en duurzame ideeën en projecten. Bijvoorbeeld ZonnepanelenDelen, een collectief dat het mogelijk maakt dat iedereen kan profiteren van zonne-energie. Ook als je geen eigen panelen op je dak hebt liggen. Ik zie hoe buurtbewoners zich verenigen, zoals in het LomboXnet in de Utrechtse wijk Lombok, waar ze een netwerk van elektrische auto’s en laadpalen gebruiken om de overtollige energie van hun zonnepanelen in op te slaan en terug te leveren. Destijds een Europese primeur.

Olietankers versus speedbootjes
Welke rol kunnen de traditionele energiebedrijven nog vervullen in dit veranderende energielandschap? Energiereuzen varen doorgaans de koers van logge olietankers, terwijl ze zich als speedbootjes zouden moeten bewegen. Ze zitten vast aan investeringen in kolencentrales die ze moeten terugverdienen. En door de splitsingswet verliezen ze de concurrentie met buitenlandse energiebedrijven of worden ze overgenomen. Toch hebben ook  de grote energiebedrijven al hun eerste, duurzame stappen hebben gezet. Zo houdt Eneco zich bezig met windparken op zee, noemt Essent zichzelf al de grootste producent van windenergie en onderzoekt Nuon hoe ze overtollige zonne- en windenergie kan opslaan in batterijen.

Kennis delen
Maar wat grote energiebedrijven vooral kunnen doen is hun grote kennis en ervaring inzetten om die naar authenticiteit en participatie snakkende klanten te helpen. Met isolatie, zonnepanelen, slimme meters en apparaten. Met het opzetten en ondersteunen van coöperaties en veelbelovende startups. Bijvoorbeeld ZEP uit Urk, die de zonnedakpan heeft uitgevonden,  of het eerder genoemde LomboxNet.

Zeggenschap
Is daar een nieuw businessmodel voor nodig? Nee. Alleen nieuwe manieren om met bestaande businessmodellen om te gaan. Klanten willen nog steeds energie afnemen, maar willen daar zelf een rol in spelen. Ze willen er bij betrokken worden en er zeggenschap over hebben. Als ze zelf hun energie willen opwekken, kunnen energiebedrijven zeggen: prima, dat regelen wij voor u. Dan geef je power to the crowd.


Maartje Maas is senior communicatieadviseur bij ASN Bank.


In aanloop naar en tijdens de serie over de energietransitie, deelt NRC Live iedere week één of meerdere (opinie)stukken van onze sprekers.

Bekijk het programma

Blijf op de hoogte!

Blijf op de hoogte!

Wil je op de hoogte blijven van toekomstige NRC Live events? Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief!

Suggesties voor een spreker?

Suggesties voor een spreker?

Ken jij iemand die goed zou kunnen spreken op een van onze events? Stel dan een spreker aan ons voor!