Maatschappelijke impact als motor voor innovatie

– 5 minuten leestijd –


Jacobine is Corporate Sustainability Manager bij DSM. Jacobine is bij DSM verantwoordelijk voor het meten van sociale impact en het aansturen van duurzame innovatie. Zij publiceert regelmatig artikelen en geeft gastcolleges.  Haar boek ‘Your customers want your products to be green’ verscheen in 2011 met Europese case studies van duurzame innovatie. Karen is Academic Director van het Impact Centre Erasmus (ICE) op de Erasmus Universiteit. Zij verricht onderzoek naar impact denken en meten, Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen, Sociaal Ondernemerschap en Impact Investing. Bovendien geldt zij in Nederland als de belangrijkste deskundige op het gebied van impactmeting. Jacobine en Karen sluiten tijdens Impact Day samen aan bij een paneldiscussie over de relevantie van meten.


Politici, bedrijfsvertegenwoordigers en wetenschappers kwamen in januari 2016 tijdens het World Economic Forum samen in Davos om hedendaagse maatschappelijke uitdagingen te bespreken. Gezamenlijk werden plannen gemaakt voor een duurzame en veilige wereld.

Opvallend is dat het bedrijfsleven hierin het voortouw neemt. Bedrijven gaan aan kop op het gebied van klimaat, circulaire economie, gezonde voeding en werkomstandigheden. Dat is niet toevallig. De private sector beschikt over een groot investeringsvermogen en een grote innovatiekracht. Het bedrijfsleven beseft dat zij een grote en positieve invloed heeft op de samenleving. Bedrijven doen dit onder meer door duurzaam te produceren en kritisch te kijken naar het gebruik van grondstoffen. Denk aan het eigen energie- en materiaalgebruik, maar ook aspecten als veilige werkomstandigheden, werkgelegenheid, en de impact van de producten en diensten die zij aanbieden.

“Bedrijven gaan aan kop op het gebied van klimaat, circulaire economie, gezonde voeding en werkomstandigheden.”

Bedrijven wereldwijd hebben dus een impact op de maatschappij op zowel economisch, milieu als sociaal gebied. Maar hoe bepalen zij nu hoe groot die impact is? En waar liggen kansen om een positieve maatschappelijke bijdrage te leveren en bestaande patronen om te buigen naar een duurzamere manier van leven, werken, produceren en consumeren? Hoe bepalen bedrijven welke richting te kiezen en te monitoren? Het meten van maatschappelijke impact is een van de sleutels die bedrijven hierbij kan te helpen.

Impact meten krijgt steeds meer aandacht. Hier zijn verschillende redenen voor:

  1. Steeds meer bedrijven formuleren naast financiële bedrijfsdoelstellingen ook een ‘hogere ambitie’, die betrekking heeft op de maatschappelijke impact van het bedrijf. Zo beoogt Philips de levens van 3 miljard mensen per jaar te verbeteren met innovaties. DSM wil dat tenminste 65% van haar producten een meetbare, positieve milieu- of sociale  impact heeft. De ambitie van een bedrijf om een positieve maatschappelijke bijdrage te leveren is alleen geloofwaardig als daaraan specifieke doelen zijn gekoppeld die worden gemeten en op basis waarvan strategisch wordt bijgestuurd.
  2. Er worden steeds hogere eisen aan bedrijven gesteld op het gebied van transparantie en het rapporteren van financiële en niet-financiële resultaten. Van bedrijven wordt verwacht dat zij transparant zijn, niet alleen over de realisatie van winstdoelstellingen, maar ook over de zogenaamde ´externaliteiten´, zoals gezondheid en welzijn van medewerkers en uitstoot van broeikasgas.
  3. 90% van de consumenten verwacht dat bedrijven met hun producten en dagelijkse bedrijfsvoering zorg dragen voor gezondheid, veiligheid en degelijke arbeidsomstandigheden. Tweederde van alle consumenten heeft een voorkeur voor producten die een bijdrage leveren aan milieu en samenleving (onderzoek Globescan) en de helft van alle consumenten is ook bereid hier meer voor te betalen (Nielsen).
  4. Investeerders sturen steeds meer op de maatschappelijke impact van hun investeringen. Dikwijls gebeurt dit middels een uitsluitingsbeleid: Investeerders kiezen er dan voor om niet te investeren in bepaalde sectoren, zoals de tabak of wapenindustrie. Ook wordt steeds vaker daadwerkelijk gestuurd op ESG factoren. Dat wil zeggen: de milieu, sociale en governance aspecten worden beoordeeld en meegenomen in de besluitvorming.
  5. Voor medewerkers is het werken voor een duurzaam en veilig bedrijf steeds belangrijker. En werken in een bedrijf met een duidelijke maatschappelijke doelstelling inspireert medewerkers dagelijks om hun schouders eronder te zetten. Dit geldt met name voor de jongste generatie medewerkers, de ‘millenials’ of Generatie Y voor wie ‘sense of purpose’ de belangrijkste reden is om langer bij een bedrijf te willen werken (Deloitte).

“Het aantonen en toepassen van maatschappelijke impact is nog relatief nieuw.”

Het aantonen en toepassen van maatschappelijke impact is nog relatief nieuw. We kunnen hier leren van de maatschappelijke, filantropische organisaties en ‘for profit’ bedrijven met een maatschappelijke agenda.

DSM beoogt met haar duurzame bedrijfsvoering people, planet en profit in balans te houden. Met haar ‘People+’ programma jaagt het innovaties aan die een positieve sociale impact hebben, zoals ze dat doet met haar ‘Eco+’ programma voor produkten die beter zijn voor het milieu.

Voor het People+ programma was een nieuwe meetlat nodig die de gehele product levenscyclus omvat, van grondstofwinning tot afdankfase. Aangezien een dergelijke methode nog niet bestond ontwikkelde DSM haar eigen methodiek, voortbouwend op internationale standaarden. De methode wordt nu gebruikt als graadmeter voor producten in DSM’s innovatieprocessen en inkoop-, verkoop- en marketingactiviteiten. Daarnaast werkt DSM nauw samen met andere bedrijven om te komen tot een industriestandaard voor ‘product social metrics’.

De People+ methode kenmerkt zich door het bepalen van stappen in de waardeketen en het analyseren van werken in gebruiksomstandigheden en het identificeren van sociale impact volgens een standaard procedure. Met de introductie van People+ wordt van alle innovaties en producten de ‘menselijke maat’ genomen: Er wordt bepaald wat de negatieve en positieve impact is van de producten op de levens van mensen. Om een voorbeeld te geven: Synthetische kettingen voor de scheepvaart gemaakt van Dyneema® vezels zijn zeer sterk, acht keer zo licht als staal en maken een stuk minder lawaai. Gebruikers ervaren meer comfort, minder veiligheidsrisico’s en minder rugklachten, hetgeen ook de efficiency ten goede komt. Het analyseren van de sociale impact van een product kan een impuls zijn voor productontwikkeling en kan helpen de marketingboodschap te versterken.

“Het meten van maatschappelijke impact staat nog in de kinderschoenen.”

Het meten van maatschappelijke impact staat nog in de kinderschoenen. Er zijn nog veel openstaande vragen: In hoeverre moet je sociale impact monetariseren? Wat kun je doen om het meten van sociale impact net zo ‘gewoon’ te maken als het opmaken van een financiële balans? Wat is de business case en welke voorbeelden zijn er? Deze en andere vragen worden op 11 februari uitgediept tijdens de paneldiscussie over sociale impact.


In aanloop naar Impact Day op 11 februari, deelt NRC live iedere week één of meerdere (opinie)stukken van onze sprekers. Klik hier voor een overzicht van alle opiniestukken die wij tot nu toe hebben gedeeld.

button_bekijk_programma_1

 

Blijf op de hoogte!

Blijf op de hoogte!

Wil je op de hoogte blijven van toekomstige NRC Live events? Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief!

Suggesties voor een spreker?

Suggesties voor een spreker?

Ken jij iemand die goed zou kunnen spreken op een van onze events? Stel dan een spreker aan ons voor!