Lef en liefde buiten de stippellijntjes

OPINIE – Brave checkboxvullers en zielloze robots: dat maakt de huidige maatschappij van onze topmannen en -vrouwen in de boardrooms. Terwijl deze mensen – willen we als samenleving kunnen overleven in het huidige tijdsgewricht – juist meer ruimte nodig hebben om fouten te kunnen maken. Plus extra grote porties lef en liefde.

Dalend vertrouwen

De zakelijke Edelman Trust Barometer rapporteerde in januari het laagst gemeten vertrouwen ooit in politici, media en grote ondernemingen. Schandalen en crises hebben geleid tot een groot wantrouwen jegens onze leiders. Tegelijkertijd is het vertrouwen in deze leiders verder gedaald vanwege het uitblijven van oplossingen voor grote maatschappelijke problemen zoals globalisering, migratie en klimaat.

De vraag om meer controle en regels lijkt dan logisch. Maar met certificaten, checklijsten en controles voorkom je geen misstanden. Het westerse economische model is juist uit de rails gelopen door het bestendigen van bestaande patronen en systemen: steeds meer van hetzelfde.

“Laten we de boardrooms voortaan afrekenen op hun innovatiebudget in plaats van op hun compliance mechanismen.”
Tweet this!

Tijd voor verandering

Never waste a good crisis, zei Churchill al: we hebben het geluk dat na alle crises de randvoorwaarden voor verandering nog nooit zo gunstig waren. We leven namelijk in een tijd waarin alles kan, maar niet voor lang meer. Miljoenen banen verdwijnen door globalisering, digitalisering en robotisering. Gletchers en poolkappen smelten terwijl de strijd tegen de opwarming van de aarde nog niet eens serieus is begonnen. We moeten wel innoveren en herverdelen.

“We hebben het geluk dat na alle crises de randvoorwaarden voor verandering nog nooit zo gunstig waren.”

Technologische vooruitgang bracht voorspoed, maar de welvaart wordt ongelijk verdeeld. Al sinds de Renaissance komen de resultaten van wetenschappelijke ontdekkingen en imperialisme terecht bij een rijke minderheid van 5-10%. Overzeese gebieden zijn leeggehaald, de inheemse bevolking tot slaaf gemaakt, hun culteren verdrongen, uitgestorven. Tegenwoordig is 50 procent van al het kapitaal in de wereld in handen van acht personen.

Anders denken en doen

Deze complexe, elkaar versterkende problemen vragen om snelle, schokkende oplossingen. Er is veel meer ruimte nodig voor transformaties, innovaties en risicovolle experimenten. Dat dit nu al kan, tonen digitale munteenheden (Bitcoin en Etherium), maatschappelijk interventies met het universele basisinkomen en de geheel digitale overheid ook voor mensen buiten het eigen land, zoals Estland die heeft ingericht.

“Er is veel meer ruimte nodig voor transformaties, innovaties en risicovolle experimenten.”

Innovatie vraagt om groot denken, visie en langetermijninvesteringen die vaak onzeker zijn en experimenten. Zoekend naar leiderschap, zien we het tegendeel. Boardrooms waar de juridisering toeslaat en topbestuurders die vrezen voor aansprakelijkheid en afrekeningen. Roofkapitalisten die duurzame bedrijven als Unilever tot op het bot willen kaalvreten. Het zijn symptomen van een angstige samenleving, die probeert een bokswedstrijd uit te spelen zonder klappen te krijgen.

Dappere leiders

Om te winnen, trainde echte Mohammed Ali om klappen te kunnen incasseren, waardoor tegenstander Foreman uiteindelijk knock-out ging. Onze samenleving heeft geen leiders nodig die binnen de stippellijntjes opereren, maar strategische vechters, die vooruitkijken, uitdelen en incasseren. Innovators met lef zoals Elon Musk die zijn gehele vermogen riskeerde om de Tesla te realiseren en gewoon beginnen met werken buiten het gangbare zorgsysteem, zoals Jos de Blok van Buurtzorg.

“Onze samenleving heeft geen leiders nodig die binnen de stippellijntjes opereren, maar strategische vechters, die vooruitkijken, uitdelen en incasseren”

Laten we de boardrooms voortaan afrekenen op hun innovatiebudget in plaats van op hun compliance mechanismen. Zodat we ze niet meer vragen hoe braaf, maar hoe dapper ze zijn.


Als Partner van THNK School of Creative Leadership werkt Mark met individuen, startups en grote organisaties om innovatie te stimuleren en van startups scale ups te maken. Daarnaast is hij actief om via digitale platformen innovatie op grote schaal te faciliteren. Mark werkte eerder als ondernemer en als innovatie en strategie consultant bij Accenture en McKinsey.


In aanloop naar de Innovatie Bootcamp deelt NRC Live opiniestukken van de docenten.

Bekijk het programma

Blijf op de hoogte!

Blijf op de hoogte!

Wil je op de hoogte blijven van toekomstige NRC Live events? Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief!

Suggesties voor een spreker?

Suggesties voor een spreker?

Ken jij iemand die goed zou kunnen spreken op een van onze events? Stel dan een spreker aan ons voor!