Kringlooplandbouw helpt klimaat én boer

Nederland wordt wereldwijd geroemd om de efficiëntie van zijn landbouwsector, maar is die lof wel terecht? Het gaat zo slecht met de verscheidenheid aan plant- en diersoorten, dat de efficiëntie van onze landbouw in veel opzichten op roofbouw begint te lijken. Nederland heeft veel vooruitstrevende landbouwkennis in huis, laten we daar zo snel mogelijk wat mee doen, zegt D66-Kamerlid Tjeerd de Groot.

Uit onderzoek van Natuurmonumenten kwam afgelopen maand naar voren, dat het aantal insecten in de Nederlandse natuur de laatste dertig jaarschrikbarend is afgenomen. Het Centraal Bureau voor de Statistiek stelt dat de duurzaamheid van onze voedselproductie en onze biodiversiteit achterlopen in Europa. Ook moeten we concluderen, dat het boereninkomen nog altijd een zorgenkindje is. Kortom: we hebben een zwakkere natuur en boeren verdienen nog altijd geen goede boterham. We boeren dus eerder achteruit, dan vooruit.

“We boeren eerder achteruit dan vooruit”

D66 is van mening dat een radicale verandering van onze wijze van voedsel produceren noodzakelijk én goed realiseerbaar is. Liever vandaag dan morgen.

Een nieuw succesmodel
Het Nederlandse ‘succesmodel’ leunt nu nog op de import van granen zoals soja en mais als diervoer. Granen die geplant zijn op akkers, waar geen voedsel voor mensen op kan groeien, maar waar wel bossen voor gekapt zijn. Bijzonder inefficiënt. Dieren eten drie tot zes kilo granen om één kilo vlees of eieren te produceren.

Gelukkig komen er voorbeelden op de markt waarmee deze verspilling wordt teruggebracht. Bij het Kipster-ei krijgen de kippen geen mais en soja meer, maar reststromen uit de productie van levensmiddelen. Voedzaam afval dat anders verbrand of weggegooid wordt. Bij het Oerei dat onlangs in de schappen verscheen, eten de kippen insecten die zijn gekweekt op voedselresten. Deze initiatieven komen uit de markt en zijn er niet op gericht om het bestaande systeem nog efficienter te maken, maar duurzamer. Daar word ik als woordvoerder landbouw en natuur heel enthousiast van.

Niet kwantiteit, maar kwaliteit wordt het nieuwe antwoord: onderscheidende producten, toegevoegde waarden en een productie die de aarde niet belast, maar voedingsstoffen teruggeeft. We zouden een voorbeeld voor de hele wereld kunnen zijn. De vraag hoe we dit voor elkaar krijgen heeft een heel eenvoudig antwoord: Kringlooplandbouw. Dat betekent dat we niet alleen kijken naar het voer, maar ook zorgvuldiger omgaan met mest, de bodem en voedselverspilling terugdringen.

Overgang naar Kringlooplandbouw
Een overgang naar Kringlooplandbouw vereist dat we in de eerste plaats meer reststromen, het zogenaamde ‘afval’, aan dieren voeren. Nu is dat voor een groot deel verboden. Als we de wetgeving op dit vlak veranderen, is bijvoorbeeld 300.000 hectare minder soja nodig voor de aanbouw van varkensvoer.

De tweede stap is om alle wetgeving ten aanzien van voer, mest en bodem te verbinden. Het is namelijk verplicht om kunstmest aan te voeren en dierlijke mest weg te voeren van de boerderij. Dat doorbreekt een duurzame cirkel en is helemaal niet nodig.

“Het is verplicht om kunstmest aan te voeren en dierlijke mest weg te voeren van de boerderij. Niet duurzaam en helemaal niet nodig.”

Een derde stap is dat de overheid alle geldstromen voor de landbouw in moet zetten om kringlooplandbouw te stimuleren. Subsidies voor boeren vanuit Europa worden dan ingezet om de bodem, het landschap en de biodiversiteit te verbeteren. Als we bijvoorbeeld boeren belonen om de bodem zodanig te behandelen dat deze CO2 vasthoudt, kan dat een grote bijdrage leveren aan het halen van klimaatdoelen. Op die manier werken we samen met de natuur in plaats van ertegenin.

Politieke leiding
In dit stadium is politieke leiding cruciaal. D66 heeft vertrouwen in de toekomst, omdat we in het regeerakkoord hebben afgesproken om de overgang naar Kringlooplandbouw in te zetten. Deze toekomstvisie gaat alleen maar slagen als de verantwoordelijke minister Carola Schouten de logica ervan consequent doorvoert in wetten en subsidies.

Het toekomstperspectief van Kringlooplandbouw vergt ook wat van zelfverklaarde landbouwpartijen zoals de VVD, het CDA en de Christen Unie. Zij moeten hun rug recht houden en zich niet alleen richten op de belangen van vandaag, maar ook op die van morgen. GroenLinks en de Partij voor de Dieren nodig ik uit om over hun schaduw heen te springen en zich niet alleen in te zetten voor biodiversiteit en dierenwelzijn, maar ook voor de toekomst van onze boeren.

“Met Kringlooplandbouw halen we de klimaatakkoorden van Parijs op onze sloffen”

Kijkend naar die toekomst, waarin we een gezond klimaat en een duurzame voedselproductie willen, kunnen we alleen voorop blijven lopen door in te zetten op kringlooplandbouw. Met Kringlooplandbouw halen we de klimaatakkoorden van Parijs op onze sloffen, omdat we de voedselproductie slimmer en duurzamer maken.

Het lijkt me vanzelfsprekend dat partijen van links tot rechts zich kunnen vinden in deze vooruitgang. Want wie zegt er nee tegen efficiënte én duurzame vooruitgang? De voedselproducenten moeten meer hergebruiken, minder weggooien en duurzamer met de aarde omgaan. Daar zal ik me iedere dag voor blijven inzetten.


Tjeerd de Groot is al zijn hele loopbaan actief op het gebied van landbouw en voeding. “Mijn missie in de Tweede Kamer is een transitie naar voedselproductie waarbij weinig wordt weggegooid, veel wordt hergebruikt en duurzaam met de aarde wordt omgegaan. Ik wil een brug slaan tussen boeren en burgers. Door duidelijk te maken dat beter eten en beter boeren niet los van elkaar kunnen bestaan.” De Groot was onder meer politiek assistent van minister Laurens-Jan Brinkhorst van Landbouw en werkte als landbouwraad op de Nederlandse ambassade van Berlijn. Vanaf 2010 tot en met 2017 was hij directeur van de branchevereniging voor de Nederlandse zuivelsector.


In de aanloop naar de NRC Live conferentie AgriFood & Tech delen wij regelmatig opiniestukken van onze sprekers en partners.

Blijf op de hoogte!

Blijf op de hoogte!

Wil je op de hoogte blijven van toekomstige NRC Live events? Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief!

Suggesties voor een spreker?

Suggesties voor een spreker?

Ken jij iemand die goed zou kunnen spreken op een van onze events? Stel dan een spreker aan ons voor!