Het kán: van 8 naar 1 miljoen auto’s

Wat als er in Nederland in plaats van 8 miljoen, slechts 1 miljoen auto’s zijn? Auto’s die we gezamenlijk bezitten en gebruiken. Het lijkt een utopie en ondenkbaar. Maar gelet op het huidige gebruik van auto’s is het een haalbaar toekomstbeeld.

“De auto is het meest egoïstische vervoermiddel dat er bestaat. @karinatiekstra legt in haar opiniestuk voor @nrclive uit hoe we van 8 naar 1 miljoen auto's kunnen.
Tweet this!

De auto is het meest egoïstische vervoermiddel dat er bestaat. Het gebruikt namelijk de meeste energie per persoon per kilometer en neemt veel van onze openbare ruimte in. De redenen om een auto te bezitten zijn bekend. Het geeft vrijheid, is noodzakelijk voor woon-werkverkeer en, al wordt het vaak niet hardop gezegd, het is voor velen een verlengstuk van henzelf. De auto geeft vorm aan je identiteit.

“De auto is het meest egoïstische vervoermiddel dat er bestaat”

Sinds enkele jaren is er een kentering gaande ten aanzien van het autobezit.  Hoewel het totale aantal auto’s in Nederland stijgt, is het autobezit onder jongeren (onder 30 jaar) sterk gedaald.  De oudere generatie blijft echter vasthouden aan het autobezit. Onder hen is het autobezit onverminderd hoog en kent het de afgelopen jaren zelfs een stijgende lijn. (Bron: CBS).

Positie van auto is onhoudbaar

De dominante positie van de auto in steden staat onder druk.  De openbare ruimte is beperkt. Voor een privéauto die 95% van de tijd niet wordt gebruikt zijn de vierkante meters simpelweg niet meer beschikbaar en betaalbaar.

De vier grote steden in Nederland hebben allemaal dezelfde uitdaging. Het creëren van nieuwe woningen is voor de meeste gemeentes al lastig genoeg. Een eigen auto past er simpelweg niet meer bij.  In nieuwe woonwijken is de parkeernorm al behoorlijk gereduceerd, en in sommige wijken zelfs naar 0 teruggebracht. Daar tegenover staat dit vaak prettige wijken zijn om in te wonen en te spelen.

“Voor een privéauto die 95% van de tijd niet wordt gebruikt zijn de vierkante meters simpelweg niet meer beschikbaar en betaalbaar”

Gaan dergelijke parkeernormen zorgen voor de omslag van autobezit naar autogebruik? Het zal niet snel genoeg gaan. Nieuwbouw is slechts een beperkt deel van de steden. De autobezitter elders ervaart nog te weinig de noodzaak om zijn gedag te veranderen.

Autobezit wordt op veel plaatsen nog gefaciliteerd en zelfs uitgebreid. De Pavlov-reactie van beleidsmakers op de toenemende druk op het wegennet is nog steeds meer investeren in asfalt en rails. Alternatieven komen er bekaaid af (bron: Raad van Leefomgeving 2017). En dat terwijl steeds weer blijkt dat meer asfalt niet leidt tot minder files op de Nederlandse wegen.

Autodelen als gamechanger

De potentie van autodelen is evident en de positieve effecten zijn keer op keer aangetoond. Eén deelauto bespaart maar liefst 13 privéauto’s.  En autodelers maken aanzienlijk minder gebruik van de auto, maar kiezen vaker voor het OV of de fiets.  Dit betekent minder CO2-uitstoot en minder beslag op de openbare ruimte (bron: CROW/KPVV). Desondanks krijgt autodelen een marginale plek in de overheidsplannen.

“Eén deelauto bespaart maar liefst 13 privéauto’s”

Onlangs sloten de overheid en het bedrijfsleven de Greendeal Autodelen. Een sympathieke poging om het aantal deelauto’s een boost te geven is. Maar het is te vrijblijvend, te klein en krijgt een minimaal budget in vergelijking met andere grote gerelateerde overheidsprojecten. Hierdoor zal de noodzakelijke massale verschuiving van autobezit naar -gebruik niet plaatsvinden.

Dat kan alleen als het veel aantrekkelijker wordt gemaakt om een auto te delen en veel minder aantrekkelijk om een auto te bezitten. De welbekende ‘sticks and carrots’ zullen de  autobezitter over de streep moeten trekken.

Meer dan vrijblijvend experimenteren

Dat houdt in dat gemeenten meer moeten doen dan vrijblijvend experimenteren met autodelen. Het vraagt tevens een helder beleid en strakke regie vanuit de centrale overheid. Gemeentes moeten hier bij geholpen worden. Het is in veel gevallen geen onwil, maar lokale overheden hebben vaak onvoldoende kennis om dit voortvarend aan te pakken.

Gaat die 55-plusser in de stad dan uiteindelijk zijn auto de deur uit doen? Of zijn auto delen met zijn buurtgenoten?  Alleen wanneer het autobezit duurder wordt en te onpraktisch, ligt dit voor de hand.

Dit werkt alleen als andere manieren van vervoer beschikbaar en bereikbaar zijn. Een uitdaging die we met beide handen moeten aangrijpen om de vruchten te plukken van autodelen en daarmee een schonere en mooiere planeet.


Karina Tiekstra is algemeen directeur van MyWheels, het eerste autodeelplatform in Nederland (sinds 1993). MyWheels heeft de ambitie om het aantal auto’s in Nederland terug te dringen van 8 naar 1 miljoen in 2030 door autodelen


In aanloop en tijdens onze mobiliteitsserie delen wij regelmatig opiniestukken van onze sprekers.

Bekijk serie

Blijf op de hoogte!

Blijf op de hoogte!

Wil je op de hoogte blijven van toekomstige NRC Live events? Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief!

Suggesties voor een spreker?

Suggesties voor een spreker?

Ken jij iemand die goed zou kunnen spreken op een van onze events? Stel dan een spreker aan ons voor!