Herverdeling van de openbare ruimte; een onontkoombare exercitie voor elke gemeente

Meer ruimte aan tweewielers en minder aan auto’s; gecombineerd met het stimuleren van duurzaam reisgedrag. Dat is de kern van de visie op “Stad en Mobiliteit” van BOVAG. Voorzitter Bertho Eckhardt daagt gemeentes uit om de beschikbare ruimte voor vervoer opnieuw in te delen.

“Herverdeling van de openbare ruimte is een onontkoombare exercitie voor elk gemeentebestuur. Lees opiniestuk van @BOVAG voorzitter Bertho Eckhardt @nrclive”
Tweet this!

Er vinden diverse ontwikkelingen plaats die het nodig maken dat stadsbesturen zeer dringend aan de slag moeten met een integraal en toekomstbestendig mobiliteitsbeleid. De verstedelijking neemt wereldwijd, maar ook in Nederland, alsmaar toe en dat leidt onherroepelijk tot bereikbaarheidsproblemen. De beschikbare ruimte is schaars en moet doeltreffend benut worden om in de groeiende vraag naar mobiliteit te kunnen voorzien.

Daar komt nog eens bij dat de diversiteit van het mobiliteitsaanbod steeds groter wordt. Wie had 15 jaar geleden kunnen bedenken dat 2 miljoen Nederlanders een elektrische fiets bezitten en dat er nu zelfs fietsen zijn die tot 45 kilometer per uur ondersteuning bieden?

“Wie had 15 jaar geleden kunnen bedenken dat 2 miljoen Nederlanders een elektrische fiets bezitten”

Tot voor kort werden steden ontwikkeld om mede in het toenemend gebruik van auto’s te voorzien, maar tegenwoordig zijn er allerlei langzamere voertuigen en rijwielen op de markt om in de stad efficiënt mobiel te kunnen zijn. Het gros van de fietspaden stamt echter nog steeds uit een ander tijdperk.

Omdat de infrastructuur niet meegroeit en niet mee-evolueert, raken steden meer en meer verstopt. Zowel op de rijbaan als op de fietspaden.

Doekje voor het bloeden

De drukte neemt toe en tegelijk neemt ook de roep om schone lucht toe. En de verkeersveiligheid neemt af. Alle reden dus om in actie te komen en ervoor te zorgen dat steden ook in de toekomst leefbaar én bereikbaar blijven.

De afgelopen jaren waren het dan vooral auto’s en scooters die in het verdomhoekje of zelfs op de strafbank werden gezet. Utrecht kwam met een milieuzone voor oude dieselauto’s, Rotterdam voegde daar ook nog eens (hele) oude benzineauto’s aan toe -maar werd weer teruggefloten door de rechterlijke macht- en Amsterdam introduceerde geen milieuzone voor auto’s, maar voor brom- en snorfietsen. En die snorfietsen mogen binnenkort ook niet meer op het fietspad. Volgt u het nog?

“De afgelopen jaren werden vooral auto’s en scooters in het verdomhoekje of zelfs op de strafbank gezet”

In de stadscentra van Rotterdam en Amsterdam ontwaren we van tijd tot tijd trouwens wel nog grote cruiseschepen die best veel stookolie verbruiken, met bijbehorende fijnstofemissie, maar dat terzijde.

Dat er iets moet gebeuren, begrijpen we bij BOVAG maar al te goed. Maar dat dient wel consistent, efficiënt en effectief te gebeuren. De snorfiets naar de rijbaan dirigeren is een doekje voor het bloeden en lost in stadscentra niet de structureel toenemende drukte op het fietspad op. De oplossing voor meer verkeersveiligheid, betere luchtkwaliteit en betere bereikbaarheid is gelegen in betere infrastructuur en in het stimuleren en faciliteren van gedragsverandering, niet in verbieden en bestraffen.”

Stimuleren in plaats van straffen

Voor wat betreft milieu en luchtkwaliteit benadrukt BOVAG dat in Europees verband steeds strengere eisen worden gesteld aan het brandstofverbruik en de schadelijke uitstoot van nieuwe voertuigen. Milieuzones zijn daarmee feitelijk overbodig, want motorvoertuigen worden vanzelf zuiniger en schoner. Tot zelfs nul uitstoot op langere termijn.

Een stadsbestuur doet er verstandig aan de inwoners te stimuleren om oude en meer vervuilende voertuigen in te ruilen voor nieuwe, schonere exemplaren in plaats van een compleet milieuzonecircus op te tuigen. Voor het stimuleren van elektrisch vervoer is het aan te bevelen meer oplaadpunten te creëren.

Daarnaast kan autogebruik in binnensteden worden teruggedrongen door de juiste faciliteiten aan de randen van stadscentra aan te bieden: goed toegankelijke en betaalbare P&R in combinatie met alternatieve en snelle mogelijkheden om het centrum te bereiken. Daar zijn in Nederland al goede voorbeelden van, net zoals op het vlak van fijnmazige -en soms zelfs emissieloze- stadsdistributie.

Rondom de stad dienen dus simpelweg ‘hubs’ of mobiliteitsknooppunten voor zowel personen- als goederenvervoer worden gecreëerd.

Heilige koe

Ik roep alle stadsbestuurders en beleidsmakers sowieso op tot herijking en herverdeling van de beschikbare ruimte voor alle soorten vervoer. Idealiter moet je de openbare ruimte in de binnenstad vrijwel overal opnieuw gaan intekenen. Als je echt klaar wil zijn voor de toekomst qua bereikbaarheid en verkeersveiligheid, is dat een onontkoombare exercitie.

Voor mobiliteit in de stad is de tweewieler, in welke vorm dan ook, in veel gevallen het meest ideale vervoermiddel en daar dient dus ook de ruimte aan geboden worden die het toekomt. Bredere fietspaden zijn broodnodig om de diverse gebruikers voldoende ruimte te gunnen en daarnaast zijn ruime en comfortabele stallingsmogelijkheden in stadscentra zeker geen overbodige luxe.

“Bredere fietspaden zijn broodnodig en daarnaast zijn ruime en comfortabele stallingsmogelijkheden in stadscentra zeker geen overbodige luxe”

Uiteraard zal dat ten koste gaan van de ruimte voor de auto, maar gezien alle geschetste ontwikkelingen zal menigeen zich toch afvragen of de kudde van heilige koeien in een stadcentrum in de huidige omvang kan blijven bestaan.

Lokale expertise

BOVAG vertegenwoordigt lokale ondernemers die stuk voor stuk heel veel verstand hebben van mobiliteit en wij adviseren gemeenten dan ook om hen nadrukkelijk te betrekken bij mobiliteitsvraagstukken.

Zij weten wat er speelt qua producten en voertuigen die nodig zijn om te voorzien in de veranderende behoefte en kunnen daarover voorlichting geven, zij kunnen mobiliteitsabonnementen ontwikkelen en aanbieden, zij kunnen deelplatforms faciliteren.

Ook in het creëren van diensten op basis van (big) data, waarmee bijvoorbeeld de toegang tot diverse vervoersvormen gekoppeld wordt, kan de lokale ondernemer als verlengstuk van een fabrikant een grote rol spelen.

Maak gebruik van de expertise die veelal gewoon om de hoek van het stadhuis te vinden is!


Bertho Eckhardt is sinds 2013 algemeen voorzitter van BOVAG en zodoende de voorman van 9.000 ondernemers die zich dagelijks met mobiliteit bezighouden, van autobedrijven tot rijscholen en van fietsenwinkels tot wasstraten. BOVAG is lid van de Mobiliteitsalliantie, Eckhardt is tevens lid van het dagelijks bestuur van VNO-NCW en was voorzitter van een van de subtafels in het kader van het Klimaatakkoord.


In aanloop naar en tijdens de mobiliteitserie delen wij regelmatig opiniestukken van onze sprekers

Bekijk serie

Blijf op de hoogte!

Blijf op de hoogte!

Wil je op de hoogte blijven van toekomstige NRC Live events? Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief!

Suggesties voor een spreker?

Suggesties voor een spreker?

Ken jij iemand die goed zou kunnen spreken op een van onze events? Stel dan een spreker aan ons voor!