Gezondheidswinst; impact maak je in de regio, als regio

OPINIE – Vraag een gemiddelde Nederlander wat hij belangrijk vindt en zijn gezondheid zal zeker in de top 5 staan. Maar waarom staat gezondheid niet centraal in het beleid van overheden en bedrijfsleven?

Gezondheid weegt niet genoeg

Ja natuurlijk, we besteden circa 90 miljard euro per jaar aan zorg. Ook stimuleren veel bedrijven een gezonde leefstijl van hun werknemers, bijvoorbeeld met gratis sporten of fietsstoelen op de werkvloer. Gelukkig maar. En toch voelt behoud van gezondheid als bijzaak en niet als halszaak. Het bevorderen van gezondheid is een taak van iedereen en dus van niemand. Daarom zijn veel maatregelen verkokerd en halfslachtig. Blijkbaar weegt gezondheid niet genoeg.

“Het bevorderen van gezondheid is een taak van iedereen en dus van niemand.”

Samen inspannen

Gezondheid wordt veelal bepaald door sociaaleconomische status, erfelijkheid en culturele en omgevingsfactoren. Pas in de laatste plaats door de kwaliteit van het zorgstelsel. De gezondheid van Nederland verbeteren, kan dus niet alléén in de zorg plaatsvinden. Zolang je je nog niet ziekt voelt, komt een gemiddeld mens slechts één uur van de 5.500 uur die hij jaarlijks wakker is, in aanraking met zorg. De rest van de tijd is iemand thuis, op school of op het werk.  Een gezonde leefstijl stimuleren moet thuis, op school, op het werk, op voetbal enzovoort. En een gezamenlijke inspanning is belangrijk om impact te krijgen.

“Gezondheid wordt veelal bepaald door sociaaleconomische status, erfelijkheid en culturele en omgevingsfactoren. Pas in de laatste plaats door de kwaliteit van het zorgstelsel.”

Vitaal Vechtdal

In het Vechtdal doen we het daarom gewoon samen! Om gezondheid te verbeteren in de regio Vechtdal hebben inwoners, zorgverleners, gemeenten, werkgevers, de zorgverzekeraars en het onderwijs in de regio de handen ineengeslagen. En dan kun je veel bereiken! Want wat ooit bedacht is door een huisarts en een bestuurder van een regionaal ziekenhuis, is inmiddels uitgegroeid tot een regionale beweging met bijvoorbeeld een eigen regionale zorgverzekeringspolis: de Vitaal Vechtdalpolis.

De initiatiefnemers wilden dat in de zorg meer het accent kwam te leggen op het voorkomen dat je ziek wordt. Als je met elkaar gezondheid bevordert, bevorder je dat mensen langer vitaal kunnen blijven en voor elkaar iets kunnen betekenen. Maar dit resulteert ook in meer vitale werknemers en zo is gezondheid ook economisch relevant.

Samen gezondheid bevorderen, betekent ook dat mensen iets te zeggen kunnen hebben over zorg in de regio. De vraag: ‘welke zorg hebben we hier nu eigenlijk nodig?’ willen we samen met inwoners beantwoorden. Eigenaarschap en betrokkenheid gaan hand-in-hand en daarom is de cooperatie Vitaal Vechtdal opgericht.

“Samen gezondheid bevorderen, betekent ook dat mensen iets te zeggen kunnen hebben over zorg in de regio.”

Voorbeelden van de samenwerking in de praktijk? In het Vechtdal hebben we een gezamenlijke ‘Stoppen met Roken-campagne’ gevoerd die gelijktijdig ondersteund en gepromoot is bij alle huisartsen in de regio, op scholen, het bedrijfsleven, sportclubs en in de media. Door krachten te bundelen waren we in staat om onze boodschap in diverse sociale contexten te laten horen, in eenzelfde periode, en daarmee was de gezamenlijke campagne veel effectiever dan de stem van een individuele organisatie.

Denk ook aan optimaliseren van samenwerking in de keten. Hoe organiseer je bijvoorbeeld langer zelfstandig thuis wonen door ouderen? Hier speelt de huisarts een rol bij, maar ook de oudere zelf, het sociaal team, de wijkverpleging en vrijwilligers etc. Vitaal Vechtdal kent een veelheid aan initiatieven en projecten die focus krijgt door het hanteren van een populatiegerichte benadering. Om de gezamenlijk ervaren problematiek in beeld te brengen en dat de basis vormt voor het ‘gewoon gaan doen’ met elkaar.

De winst

En voor de cynici onder u, die nu denken: wat levert dat allemaal op?! De winst van samenwerking en korte lijnen in de regio, de actieve betrokkenheid van bedrijven en inwoners bij gezondheid & welzijn, en tenslotte, op termijn, een vitale populatie in de regio. Dat is Vitaal Vechtdal, een beweging die zich inzet voor een gezonde, actieve regio. Een beweging die landelijke navolging verdient: regionale samenwerking, korte lijnen en elkaar weten te vinden als sleutel tot succes, tot gezondheidswinst.

“Verschuilen achter het systeem is comfortabel, maar daarvoor is voor ons gezondheid te belangrijk!”

Tegen bedrijven, het onderwijs en de zorg willen we dan ook zeggen ‘Wacht niet op de overheid, er kan al zoveel’ en tegen de overheid zeggen we ‘Wacht niet tot alle partijen er klaar voor zijn, er zijn genoeg  barrières die nu al weg genomen kunnen worden in het bevorderen van gezondheid’. Verschuilen achter het systeem is comfortabel, maar daarvoor is voor ons gezondheid te belangrijk!


Dieger ten Berge is teamleider Innovatie en Beleid Maatschappelijk Domein bij de Bestuursdienst Ommen-Hardenberg. Hij adviseert en werkt actief mee aan de ontwikkeling van Vitaal Vechtdal. Vitaal Vechtdal zet zich in voor een gezonde, actieve regio. Inwoners worden gestimuleerd om zelf actief aandacht te besteden aan gezondheid en welzijn. Dat hoeft niemand alleen te doen, het is juist de bedoeling om het samen te doen met bijvoorbeeld de buurt, de school, het werk of zorg.


In aanloop naar en tijdens de serie over De Toekomst van Zorg deelt NRC Live iedere week opiniestukken van onze sprekers.

Bekijk het programma

Blijf op de hoogte!

Blijf op de hoogte!

Wil je op de hoogte blijven van toekomstige NRC Live events? Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief!

Suggesties voor een spreker?

Suggesties voor een spreker?

Ken jij iemand die goed zou kunnen spreken op een van onze events? Stel dan een spreker aan ons voor!