Nederland is nog diep geworteld in de fossiele economie. Er zijn voldoende duurzame ambities, maar onvoldoende initiatiefnemers voor een systeemverandering. Hoogleraar transitiekunde Jan Rotmans sprak mensen die wél een persoonlijke transitie durfden aan te gaan en deelt hun lessen.

Hoe ziet de duurzame stad van de toekomst eruit en wat is daarvoor nodig? In dit video-interview licht Richard Heinberg – een van ’s werelds belangrijkste voorstanders van een fossielvrije toekomst – zijn visie toe. Stel hem ook jouw vraag.

Wat zijn de eerste stappen in de transformatie naar een duurzame stad? Wat kunnen duurzame ondernemers en welke regels zitten hen nu in de weg? En hoe snel zijn we fossielvrij: moet een partij als de NAM zichzelf zo snel mogelijk opheffen of blijft aardgas een belangrijke transitiebrandstof? Luister naar vijf hoofdrolspelers en discussieer mee.

Om een fact free discussie te voorkomen: twee NRC-redacteuren kiezen elk een uitspraak uit het voorgaande debat om te onderwerpen aan een factcheck. Zij presenteren de resultaten tijdens de avonden over de energieproducerende wijk en duurzaam vervoer.

Olof van der Gaag van de NVDE nodigt voor elk van de komende avonden een uitdager uit die concrete acties zal voorstellen die iedereen in het publiek zelf kan nemen. Verbind jij jezelf ook aan deze voorstellen en ga jij hiermee in 2018 aan de slag?

Het Deense Samsø is één van Europa’s meest bekende showcases van de energietransitie. Al meer dan tien jaar produceert het eiland meer duurzame energie dan het gebruikt, en in 2030 wil de gemeente zelfs helemaal fossielvrij zijn. En dat zonder enorme subsidies. De Nederlandse burgemeester Marcel Meijer vertelt hoe de duurzame vernieuwing van Samsø door de bevolking wordt gedragen.

Door de energietransitie veranderen de eisen die worden gesteld aan energienetwerken. Het belang van elektriciteit neemt toe, dat van gas en vloeibare brandstof juist af. Huishoudens en coöperaties wekken steeds meer energie op, elektrische auto’s vangen piekbelastingen op en slaan overschotten aan zonne- en windenergie op en je wasmachine gaat aan als energie het goedkoopst is; kunnen we deze transitie maken zonder dat we heel veel in nieuwe elektriciteitskabels moeten investeren? En welke technologieën zijn daar dan voor nodig?

Coöperaties helpen consumenten om met meer slagkracht zelf energie te produceren. Welke
effectieve initiatieven hebben we al op dit gebied en hoe kunnen overheid en bedrijfsleven hen
verder helpen? Prof. Saskia Lavrijssen van Tilburg University geeft een korte intro over de
huidige mismatch tussen overheid en “prosumenten” en coöperatieve ondernemingen
presenteren zichzelf in korte pitches. Met tijd voor vragen vanuit het publiek.

Elke avond stelt een uitdager concrete acties voor die iedereen in het publiek zelf kan nemen. Onderteken jij dit manifest en ga jij hiermee in 2018 aan de slag?

Wat weet jij over de feiten en cijfers van aardgasvrij wonen? Doe mee aan de petje op petje af
quiz en test jouw kennis.

Om afscheid te nemen over aardgas moet je op wijkniveau kunnen beslissen en daar is een vernieuwd democratisch besluitvormingsproces nodig. Hoe zou dit eruit moeten zien?

Van warmtenetten en aardwarmte, all electric wonen en hybride systemen tot waterstof: wat
zijn de technische alternatieven voor aardgas en wat zijn de voor- en nadelen?

Bij ontkoppelen of het bouwen van nieuwe, aardgasloze woningen moet je decennia vooruit
denken, terwijl de technologie razendsnel verandert. Hoe doe je dat? Duurzame doeners laten
zien wat zij nu al bereiken, maar ook waar de grenzen liggen. Pitches en discussie met het
publiek.

Elke avond stelt een uitdager concrete acties voor die iedereen in het publiek zelf kan nemen. Onderteken jij dit manifest en ga jij hiermee in 2018 aan de slag?

Steeds meer klanten die steeds minder energie gaan gebruiken; dat is het doel van duurzame energieleverancier Greenchoice. Maar wat is het businessmodel van energiebesparing? En hoe zorg je dat alle partijen profiteren?

Hoe krijg je de nog-niet-geïnteresseerde consument zover dat hij of zij minder energie gaat
gebruiken en bereik je een kantelpunt waarbij energiebesparing de norm wordt? Inspiratie uit
andere campagnes voor gedragsverandering op grote schaal.

Hoe kom je bij 8 miljoen Nederlandse huishoudens in huis om met energiebesparende
maatregelen aan de slag te gaan? Duurzame doeners laten zien wat zij bereiken, maar ook waar
de grenzen liggen. Pitches en discussie met het publiek.

Elke avond stelt een uitdager concrete acties voor die iedereen in het publiek zelf kan nemen. Onderteken jij dit manifest en ga jij hiermee in 2018 aan de slag?

Redacteur mobiliteit bij NRC Mark Duursma checkt een uitspraak uit het debat tijdens avond
1: de grote aftrap. Wat is zijn oordeel?

In China loopt de omslag naar elektrisch vervoer wereldwijd het snelst en 6 van de 10 grote elektrische autofabrikanten komen uit China. Hun producten komen langzaam maar zeker ook naar Europa, met in 2018 onder andere 21 bussen van het Chinese BYD (Build Your Dream) in Noord Holland. Wat kunnen we leren van de Chinese elektrische revolutie?

Met het slim laden van elektrische auto’s en bussen kunnen productie- en verbruikspieken van elektriciteit worden opgevangen. En ook deelmobiliteit kan een belangrijke stap zijn richting een meer duurzaam vervoer. Maar hoe staat het in de praktijk? Duurzame doeners laten zien wat zij nu al bereiken, maar ook waar de grenzen liggen. Pitches en discussie met het publiek.

Durf jouw praktijkvraag rond duurzaam vervoer te stellen aan de “crowd” of help iemand anders een stapje verder. Inhoudelijke en energieke netwerksessie onder leiding van moderator Sander Datema.

Elke avond stelt een uitdager concrete acties voor die iedereen in het publiek zelf kan nemen. Onderteken jij dit manifest en ga jij hiermee in 2018 aan de slag?