De eetfabriek zal de wereld voeden

Bij zijn afscheid als voorzitter van ZLTO (de Coöperatie van 13.000 boeren en tuinders in Zeeland, Noord-Brabant en Zuid-Gelderland) sprak Hans Huijbers tegenover de 500 aanwezigen een nieuw J’accuse uit, op z’n Brabants: ‘Ik beschuldig!’ Iedere strofe van zijn formidabele rede eindigde met ‘De Láágste’, zonder de toevoeging van het woord Prijs, want iedereen wist dat hij daarop doelde. Dat boeren al tientallen jaren in de knel zitten komt vooral daardoor; torenhoge investeringen worden niet gevolgd door meer inkomsten. Kostbaar voedsel ligt tegen afbraakprijzen in de schappen en de marges zijn voor groothandelaren en kruideniers. Ondertussen gaan de boerenstand én de bodem naar de knoppen.

Maar zoals Huijbers zijn eigen afscheid doorspekte met het vraagstuk van de prijzen, zo wordt er iedere week wel ergens in het land geconfereerd over landbouw en voeding met thema’s als biologische en streekgebonden kleinschalige boeren tegenover intensieve hoogtechnologische productie. Veel nieuws komt er niet uit, we blijven hangen in dezelfde gebedsmolen.

Waar is klimaat in het GLB?

De grootste indringer in dit systeem is de klimaatverandering die merkwaardig genoeg in dit conferentie-circus nauwelijks wordt genoemd. Droogte en hitte, afgewisseld met wateroverlast, overstromingen en modderstromen, verzilting en eco-vreemde micro-organismen, nieuwe insectensoorten en enge bacteriën komen als wervelwinden over het agrarische landschap. Maar het nieuwe G.L.B. (Gemeenschappelijke Landbouw Beleid) houdt er weinig rekening mee. Ondertussen wordt Zuid Europa onbruikbaar voor de landbouw, de klimaatgordels verschuiven met honderden kilometers naar het Noorden, en hetzelfde geldt voor de overige continenten.

Ondertussen wordt Zuid Europa onbruikbaar voor de landbouw, de klimaatgordels verschuiven met honderden kilometers naar het Noorden, en hetzelfde geldt voor de overige continenten.

Wat de cijfers zeggen over het voeden van de wereldbevolking

In Grenzen aan de Groei (1972) berekenden wij (de Club van Rome, red.) dat de wereldvoedselproductie tussen 2030 – 2050 zal instorten. De resterende landbouw zou dan nog slechts 2 miljard monden kunnen voeden. Het onderliggende Systeem Model World III wordt regelmatig nagerekend, ook door het PBL in Den Haag, en steeds weer bevestigd. De vervolgstudie 2052 (2016) van Jørgen Randers (Oslo) komt tot een maximum te voeden wereldbevolking van 4 miljard, op basis van de hypothese dat de productiviteit per hectare nog flink zal stijgen. Tijdens een recente Rode Hoed aflevering over It’s the food my friend betoogden wetenschappers van de WUR dat we de 9 miljard nooit gaan redden. Een FAO-studie van 2018 rekent voor dat er voor 9 miljard mensen wel te eten zal zijn, mits er geen onsje vlees meer wordt geproduceerd. Of we een grote golf van uitsterving en verhongering kunnen voorkomen hangt vooral af van hoe serieus we klimaat nemen.

De hongervraag zal echter niet worden beantwoord met idealen, maar met moderniteiten zoals de Agriport in de Wieringermeer. En dan in Chinese varianten, bemand door Chinese ingenieurs, overal ter wereld en vooral in Afrika.

De Voedseltransitie gaat niet over deze toekomst

De z.g. Voedseltransitie gaat niet over deze wereldvraag, maar over kleinschaligheid, vegetarisch, biologisch, koeien in de wei en herstel van biodiversiteit, in de geest van de utopische traditie, tegenover de dystopie van de Club van Rome en de technocratisering van FAO en Wageningen.

De hongervraag zal echter niet worden beantwoord met idealen, maar met moderniteiten zoals de Agriport in de Wieringermeer. En dan in Chinese varianten, bemand door Chinese ingenieurs, overal ter wereld en vooral in Afrika.

Daar kunnen we leren van de geschiedenis: de Ierse hongersnood van de 19e eeuw werd niet opgeheven door Rudolf Steiner, maar door Fritz Haber met de uitvinding van de vermaledijde kunstmest. Dus vergeet de nostalgie naar de tijd van de kleine boer. Die was straatarm. Het eerste Europese Gemeenschappelijke Landbouw Beleid van Mansholt (1958 – 2002) had als motto Nooit meer honger.  De moderne biologische boer wordt gestimuleerd door steeds geavanceerder onderzoek van o.a. Wageningen, HBO, DSM, Nutreco, Dairy Campus, e.a., maar de Eetfabriek zal de wereld voeden.


Wouter van Dieren is lid van de Club van Rome en lekte hoogstpersoonlijk het rapport Grenzen aan Groei aan het NRC in ’72 om de noodklok te luiden. Op het AgriFood Congres opent Van Dieren met zijn klimaatpreek.

 

 


AgriFood Congres 2019

Een conferentie gebaseerd op de feiten die bol staan van de oplossingenpolitiek debat en verrassende innovaties van grote én kleine ondernemers uit de hele keten. Wil jij een beslissende rol spelen in de toekomst? Kom 6 juni dan ook naar de AgriFood Conferentie over klimaatbestendig voedsel!

Bekijk programma van AgriFood 2019

Blijf op de hoogte!

Blijf op de hoogte!

Wil je op de hoogte blijven van toekomstige NRC Live events? Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief!

Suggesties voor een spreker?

Suggesties voor een spreker?

Ken jij iemand die goed zou kunnen spreken op een van onze events? Stel dan een spreker aan ons voor!