De angst voor AI is ongegrond

Sinds de industriële revolutie vormen technologische ontwikkelingen aanleiding tot angstbeelden voor de toekomst. Bij de introductie van elektrische verlichting waarschuwde de New York Times voor het gevaar van blindheid door het gebruik van elektrische lampen. Op dit moment vormt de AI (Artificial Intelligence of Kunstmatige Intelligentie) aanleiding tot angstbeelden.

“De angst voor AI is ongegerond. Lees hier meer over in opiniestuk @ericonnopostma dat hij schreef voor @nrclive ”
Tweet this!

Overspannen verwachtingen van AI

De indrukwekkende prestaties van de AI op het gebied van bijvoorbeeld automatische beeldherkenning, automatische spraakherkenning, en automatische text-analyse, worden gezien als voorboden van de komst van intelligente robots die superieur zijn aan mensen. Volgens de beroemde veelzijdige entrepreneur Elon Musk gaan dergelijke robots zelfs de mensheid overnemen. Futurist Ray Kurzweil voorspelt dat in 2029 computers hetzelfde niveau van intelligentie hebben als de mens. Dergelijke uitspraken, aangevuld met de ronkende marketing en PR-machines van technologiebedrijven, leiden tot overspannen verwachtingen over de (nabije) toekomst van de AI. In werkelijkheid zal het nog heel erg lang duren voordat er computers of robots zijn die zich kunnen meten met menselijke intelligentie. De reden is dat de AI doorbraken betrekking hebben op zeer specifieke taken. Dit wordt aangeduid met de term “narrow AI”.

In werkelijkheid zal het nog heel erg lang duren voordat er computers of robots zijn die zich kunnen meten met menselijke intelligentie.

Computers de baas

Op dergelijke specifieke taken zijn computers ons al lang de baas. Denk maar aan schoolrekenmachines die beter en sneller rekenen dan mensen. Meer recente en geavanceerdere voorbeelden zijn Tesla’s Autopilot die verschillende informatiestromen van zijn sensoren sneller verwerkt dan zijn bestuurder, en moderne beeldherkenningsmethoden die medische afbeeldingen sneller en foutlozer kunnen screenen op huid- of borstkanker dan medisch specialisten. In zijn artikel “The seven deadly sins of AI predictions[1] gaf de Amerikaanse robotonderzoeker Rodney Brooks het volgende voorbeeld van specifieke AI.

Deep learning

Dankzij de doorbraken in de automatische beeldherkenning, beschikken we nu over systemen die afbeeldingen kunnen “herkennen”. Voor een afbeelding van een jongetje in het park dat een frisbee gooit, genereert het systeem automatisch de classificaties: “jongetje”, “frisbee”, “park” en “werpen”. Tien jaar geleden was het ondenkbaar dat een computer hiertoe in staat zou zijn, maar dankzij de ontwikkelingen in de AI – meer specifiek, de automatische leermethoden die bekend staan onder de naam “deep learning” – kunnen computers worden getraind om automatisch alledaagse afbeeldingen te classificeren.

Dankzij deep learning kunnen computers worden getraind om automatisch alledaagse afbeeldingen te classificeren.

Grote technologiebedrijven maken dankbaar gebruik van deep learning, bijvoorbeeld om automatisch afbeeldingen op social media te classificeren. Bij het gebruik van dergelijke systemen wordt vaak gezegd, “de computer herkent de afbeelding”, maar niets is minder waar. Brooks benadrukte dat er geen sprake van is van herkenning zoals dat het geval is bij mensen. Wanneer de computer wordt gevraagd of mensen een frisbee kunnen eten, of onder wat voor weersomstandigheden frisbee-werpen mogelijk is, dan zal het geen antwoord kunnen geven. De reden is dat mensen over een enorme hoeveelheid alledaagse kennis beschikken met betrekking tot de context van de afbeelding. Deze kennis wordt opgedaan gedurende het opgroeien in een omgeving, maatschappij, en cultuur. Narrow AI-systemen beschikken niet over die kennis, eenvoudigweg omdat ze niet op eenzelfde wijze opgroeien.

AI systeem begrijpt niets

De overschatting van de mogelijkheden van narrow AI systemen komt voort uit het gebruik van termen die menselijke vaardigheden aanduiden, maar die niet van toepassing zijn op AI systemen. Het is een probleem dat de AI sinds haar ontstaan teistert en iedere keer resulteert in misplaatste toekomstverwachtingen. Een AI systeem “begrijpt” niets, omdat “begrip” niet van toepassing is op computersystemen. Wanneer mensen AI systemen gebruiken alsof ze “begrijpen”, “herkennen” en “denken”, dan vormt dat de basis voor een gevaarlijke overschatting. Daarin schuilt het echte gevaar van de AI. De angst voor AI is ongegrond. De angst voor de wijze waarop mensen met AI omgaan is echter geheel terecht.

De angst voor AI is ongegrond. De angst voor de wijze waarop mensen met AI omgaan is echter geheel terecht.

De werkelijke AI revolutie is veel bescheidener, maar daarom niet minder belangrijk. De doorbraken op het gebied van de narrow AI zullen de wijze waarop wij computers gebruiken veranderen. Die verandering vereist regulering en bezinning op een goede balans tussen de capaciteiten van mens en computer. Het opleiden van specialisten die de mogelijkheden en beperkingen van zowel de AI als mens begrijpen is vereist om de transitie naar een digitale samenleving mogelijk te maken.

[1] https://www.technologyreview.com/s/609048/the-seven-deadly-sins-of-ai-predictions/


Eric Postma is als hoogleraar Artificial Intelligence verbonden aan het Cognitive Science & AI (CS&AI) departement van Tilburg University. Tevens is hij werkzaam bij de Jheronimus Academy of Data Science (JADS). Zijn onderzoek richt zich op de toepassing en ontwikkeling van machine learning algoritmen voor verschillende domeinen. Hij is bekend van onder meer de digitale analyse van schilderijen in samenwerking met het Van Gogh Museum en de automatische analyse van gezichtsexpressies.


In aanloop naar ons event over kunstmatige Intelligentie delen wij regelmatig opiniestukken van onze sprekers.

Bekijk programma

Blijf op de hoogte!

Blijf op de hoogte!

Wil je op de hoogte blijven van toekomstige NRC Live events? Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief!

Suggesties voor een spreker?

Suggesties voor een spreker?

Ken jij iemand die goed zou kunnen spreken op een van onze events? Stel dan een spreker aan ons voor!