Circulariteit als standaard in de maatschappij

We zijn met z’n alle in de ban van de circulaire economie. Soms lijkt het erop dat het weer een nieuwe hype aan het worden is. Eentje in het rijtje van duurzaamheid of schone energie. Want laten we eerlijk zijn, wie heeft er tegenwoordig niet iets over circulaire economie op zijn website staan? PR en marketing bedrijven draaien overuren, want we zullen maar eens niet aan circulariteit doen.

“Circulariteit moet de standaard worden in onze maatschappij en niet het alternatief. Lees het opiniestuk dat Robert Milder @vandesant_com schreef in aanloop naar de circulaire middag @nrclive ”
Tweet this!

Toch is het een gemiste kans, want het is niet zozeer dat we geen actie moeten ondernemen. We raken alleen enorm verdwaald in de materie dat het voor veel mensen een grijs gebied aan het worden is. De verkeerde mensen verdienen momenteel aan die circulaire economie. Het ene advies na het andere wordt de lucht in geslingerd.

“De verkeerde mensen verdienen momenteel aan de circulaire economie”

Verstrikt in het circulaire web

En dan heb ik het nog niet eens over alle circulaire stichtingen, praatgroepen en adviseurs die zijn opgestaan, inclusief bijbehorende circulaire events die er elke week worden georganiseerd. We dreigen in een circulair web terecht te komen, zonder concrete oplossingen.
Het afgelopen jaar heb ik menig Tweet voorbij zien komen over de successen van de circulaire economie, en dan met name de ambities en ondertekeningen van beloften. En achter elke doelstelling wordt een jaartal vermeld. Waarvan het jaar 2050 toch wel het doel lijkt te zijn.

Maar wat moet nu eigenlijk echt de reden zijn waarom we de richting van de circulaire economie op moeten gaan? De aarde put langzamerhand uit en beschikbare grondstoffen worden schaars. Daarnaast maken we er een puinhoop van. Niet meer en niet minder. Dat betekend dat we creatief moeten zijn met het opnieuw ontwerpen van allerlei producten waarvan we nu weten wat voor negatieve impact het heeft op onze aarde. En dit dus allemaal van het beschikbare afval, wat we zelf ooit geproduceerd hebben en nu verantwoordelijk voor zijn.

Tijd voor een nieuw ontwerp

Net als elk traditioneel ontwerp start je met een blanco papiertje, waar je op schets hoe je het graag wilt hebben. Je begint bij de basis, en uiteindelijk is je doel dat er geld verdiend gaat worden met het ontwerp. Maar zoals ik al eerder zei, weten we nu wat voor negatieve impact diverse productstromen hebben op onze natuur. Om de circulaire transitie te versnellen, moeten we bij de basis beginnen met gebruik van de huidige kennis; “we hebben een fles met een plastic dop. De dop beland nogal eens op plaatsen wat we niet willen, dus ontwerpen we een fles met een dop die aan de fles blijft vastzitten, en dan ook nog van gerecycled plastic.” Dit is misschien wel het meest simpele voorbeeld, maar kijk maar eens naar de impact wat dat plastic dopje momenteel heeft op ons ecosysteem.

“Om de circulaire transitie te versnellen, moeten we bij de basis beginnen met gebruik van de huidige kennis”

Het verdienmodel binnen de circulaire economie is niet anders dan bij een lineaire economie. De denkwijze waarschijnlijk ook niet, alleen wordt het ondernemers erg moeilijk gemaakt door de vage materie. En hoe moet een consument uiteindelijk kiezen voor een duurzame en circulaire oplossing als er geen duidelijke visie is ingezet? We worden immers al bezaaid met duurzame keurmerken waarvan het verdienmodel niet echt transparant zichtbaar is.

Ciruclair als standaard

Circulariteit moet een standaard worden in onze maatschappij en niet een alternatief. We moeten bedrijven aan durven spreken op hun verantwoordelijkheden, zodat ook de consument hun gedrag hierop aan kunnen passen. De mens is net als een kuddedier, het volgt het voorbeeld omdat ze denken dat het goed voor ze is. Als er dus een bedrijf is die zijn handtekening heeft gezet op een belofte, dan moeten we ze erop aanspreken als er via een andere ingang het tegenovergestelde gebeurd. Maak je duurzame circulaire meubels, zorg dan dat ze ook verantwoord geproduceerd worden, duurzaam verpakt en getransporteerd zijn en ook weer na de end-of-life cycle als grondstof terugkomen. Zeggen en denken dat je circulair wil ondernemen, is ook het ook DOEN. Gebruik het dus niet alleen als mooie marketingstunt op de website!

“We moeten bedrijven aan durven spreken op hun verantwoordelijkheden, zodat ook de consument hun gedrag hierop aan kunnen passen”

De overheid kan een grote rol spelen in een versnelde transitie naar circulariteit. Net als het voorbeeld van het ontwerp vanaf de basis, kan men de norm naar circulair inkopen bijstellen naar de basis. Neem vooral niet het voorbeeld van de vorige aanbestedingen als uitgangspunt, maar stel hoge eisen naar aanleiding van de kennis van nu op het gebied van de impact op onze ecosysteem en samenleving. En betaal daar ook de prijs voor die ervoor staat, want circulariteit levert op termijn geld op. Als dat dopje namelijk aan de fles blijft zitten, hoeven we geen personen te betalen om het op te ruimen. Durf het voorbeeld te geven en men volgt.

“De overheid kan een grote rol spelen in een versnelde transitie naar circulariteit.”

Er zullen nog vele adviezen en events volgen, maar het is tijd dat we actie ondernemen. Want als we nu niet die circulaire transitie versnellen, is er geen alternatief meer en is het simpelweg te laat. Dan zijn we in 2050 bezig met het ruimen van puin, of plastic in dit geval. En wie weet wat dat gaat kosten.


“The ocean is everybody’s business, make it yours.” Robert is ontwerper milieu-activist en oprichter van Van de Sant. De wens om ontbossing en de frustratie met plastic vervuiling te stoppen, zette Robert ertoe aan om te gaan experimenteren met meubelframes gemaakt van plastic soep. Hij is partner van Next Wave Plastics, een internationale sector-overschrijdende samenwerking op het gebied van zwerfplastic. Volgens Robert is het niet te laat om de vervuiling te lossen, maar het heeft eenieder van ons nodig om een rol te spelen.


In aanloop naar de circulaire middag van NRC delen wij regelmatig opiniestukken van onze sprekers

Bekijk event

Blijf op de hoogte!

Blijf op de hoogte!

Wil je op de hoogte blijven van toekomstige NRC Live events? Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief!

Suggesties voor een spreker?

Suggesties voor een spreker?

Ken jij iemand die goed zou kunnen spreken op een van onze events? Stel dan een spreker aan ons voor!