Businesses: stop met greenwashing via start-ups

Grote organisaties moeten veel effectiever samenwerken met startups aan innovaties voor een betere wereld. Te vaak wordt er alleen gepraat en blijft echte business uit. Stop met greenwashing en ga echt met elkaar aan de slag.

Startup challenges, hackathons, accelerators en innovation bootcamps. Iedere grote organisatie heeft tegenwoordig wel een hip evenement om innovatieve startups aan zich te binden. Deze hype heeft geleid tot een zeer versnipperd aanbod. Startups zien door de bomen het bos niet meer. Daardoor maken ze verkeerde keuzes en verspillen ze kostbare tijd aan programma´s die te weinig opleveren. Sommige accelerators nemen een belang van maar liefst 10% in een startup en stellen daar slechts 15.000 euro, en ‘toegang tot ons netwerk’ of ‘hulp bij marketing’ tegenover. In andere gevallen verdwalen startups in de lange besluitprocessen van corporates terwijl het werken aan hun eigen product of dienst tot stilstand komt.

De ene challenge klinkt nog mooier dan de andere

Dit is een bijzonder grote uitdaging in de impact economy, het domein waar economisch succes en maatschappelijk belang samenkomen. De impact economy groeit onstuimig. Steeds meer grote organisaties en bedrijven committeren zich aan de SDG’s, de doelen voor duurzame ontwikkeling van de Verenigde Naties. Banken, verzekeraars, internationale ngo’s, gemeenten en provincies; allemaal bieden ze startups de kans om ‘samen de wereld te verbeteren’ door klimaatverandering, ziektes of armoede aan te pakken. De ene challenge klinkt nog mooier dan de andere. Jonge, idealistische ondernemers zijn extra gevoelig voor dit romantische sausje. Daardoor kijken zij onvoldoende kritisch naar de inhoud van de programma’s. En laten we wel wezen,  sommige challenges zijn vooral bedoeld als een mooi PR-moment voor de CEO van een multinational. Greenwashing wordt dat genoemd. In andere gevallen zijn hackathons voor grote organisaties heimelijk een goedkope manier om R&D uit te besteden.

,,We moeten de harde commerciële doelstellingen niet uit het oog verliezen. Doing good by doing business. Daar gaat het om.”

Ben kritisch op de effectiviteit van start-up programma’s

Dit betekent natuurlijk niet dat deze programma’s geen waarde hebben. Netwerkevenementen tussen grote jongens en startups bieden altijd kansen. Bovendien, startups shoppen zelf ook van challenge naar hackathon zonder loyal te zijn aan één programma of organisatie. ”Maar dan nog moeten we kritisch kijken naar de effectiviteit van de programma’s,” zegt Erik van der Rijt, Hoofd Stedelijke Economie van de gemeente Den Haag. “Veel evenementen in de impact economy leiden niet tot echte business of zelfs maar tot een pilotproject voor de startup. Het blijft te vaak bij praten. We moeten de harde commerciële doelstellingen niet uit het oog verliezen. Doing good and doing business. Daar gaat het om.”

Van der Rijt praat uit ervaring. Den Haag loopt  wereldwijd voorop in het impact economy-domein (zie kader). In het lokale ecosysteem zijn belangrijke lessen geleerd over effectieve samenwerking tussen startups en grote organisaties in de impact economy.

,,Wij lossen het op door heel snel uit de ‘praatfase’ te komen met grote organisaties”

Snel naar een prototype

,,Wij lossen dit op door heel snel uit de ‘praatfase’ te komen met grote organisaties,” zegt Tim van Deursen, oprichter van Hack The Planet, een start-up binnen het technisch-strategisch internetbureau Q42, dat kantoor houdt in de Apollo 14-startuphub in de Binckhorst in Den Haag. ,,Jumpstarts noemen we dit. In één week werken we samen aan een concept dat we kunnen valideren.” Hack The Planet ontwikkelt pragmatische technologie voor een betere wereld. Zoals de SkyHawq, een omgebouwde  consumenten-drone waarmee Greenpeace de verwoestende palmoliebranden in Indonesië in kaart brengt.

Hoe kwam het tot de samenwerking met zo’n grote organisatie? ,,Ngo’s staan open voor innovatie, maar het is altijd een grote uitdaging om geld voor experimenten vrij te maken. Ze moeten al hun middelen natuurlijk zichtbaar inzetten voor de donoren,” zegt van Deursen. ,,Maar als je werkt aan de SDG’s moet je meerdere ideeën valideren omdat je nooit direct de juiste oplossing vindt. Ons geheim is dat we concrete mogelijkheden laten zien door snel een prototype te bouwen en te testen.”

,,We zien echte dealflow op het platform”

Betere matchmaking

Grote organisaties in Den Haag bedachten ook zelf oplossingen. ,,Wij hebben met TekDelta een matchmakingplatform ontwikkeld waarin we startups koppelen aan publieke en private partners. Onze zeer strenge curatie op basis van wederzijdse behoefte vergroot de effectiviteit enorm,” legt Anita Lieverdink van onderzoeksorganisatie TNO uit. ,,Wij filteren de startups grondig. Hebben ze een duidelijke pitch? Zijn ze werkelijk klaar voor de samenwerking met een grote partij? Pas dan zetten we ze met elkaar om de tafel. Dat werkt. We zien echte dealflow op het platform.”

Steun door de overheid

Ook de overheid is nodig om de samenwerking te verbeteren. ,,In de energiesector is het oordeel van de overheid voor corporates ontzettend belangrijk. Het is een heel traditionele wereld met lange processen en enorme belangen,” zegt Marc Nijmeijer van WellDecommissioned, een Haagse scaleup in Apollo 14 die oliemaatschappijen en overheden met geavanceerde software adviseert over het sluiten van olieputten. ,,Wij zijn verbonden aan het ImpactCity-programma van de gemeente Den Haag. Dat geeft een ontzettende push voor ons netwerk. Als je als startup wordt gesteund door de overheid geeft dat net het extra zetje dat nodig is om door corporates serieus te worden genomen. Dan kan je echt zaken gaan doen.”

Er moet een einde komen aan de wildgroei aan startup-programma’s in de impact economy. Strengere curatie, snellere prototypes en eerdere validatie van startups  door de overheid zorgen voor veel grotere effectiviteit. En daar heeft uiteindelijk iedereen belang bij.


Den Haag leidt de impact economy

Tijdens Impact Fest komen ieder jaar 1200 internationale ‘Impact Makers’ en 800 investeerders naar Den Haag. De gemeente organiseert daarnaast de ImpactCity-challenge, waarbij internationale startups worden uitgedaagd om grensoverschrijdende problemen aan te pakken. Door al die activiteiten zijn in het Haagse ecosysteem de afgelopen jaren belangrijke lessen geleerd over de samenwerking tussen startups en grote organisaties in de impact economy.

Blijf op de hoogte!

Blijf op de hoogte!

Wil je op de hoogte blijven van toekomstige NRC Live events? Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief!

Suggesties voor een spreker?

Suggesties voor een spreker?

Ken jij iemand die goed zou kunnen spreken op een van onze events? Stel dan een spreker aan ons voor!