Met buikpijn wordt Nederland beter!

Deze week sprak ik iemand die jarenlang succesvol CEO is geweest. Hij werkt nu als zelfstandige. Na een half jaar bleven zijn opdrachten uit. Hij besloot letterlijk het raam open te zetten. Een vrijdagochtend verplichtte hij zichzelf koude acquisitie te doen, niemand die dat leuk vindt, maar door ook nog eens het raam open te zetten en er letterlijk koud bij te zitten, voorkom je dat je denkt er warmpjes bij te zitten.

Ik denk hieraan als ik bij een bijeenkomst ben waarin goede en interessante discussies worden gevoerd over de circulaire economie. Wij zijn veel verder dan in 2012, toen ik voor het eerst aan de slag mocht gaan met praktische circulaire projecten bij de oprichting van Circle Economy. Maar gaat het wel snel genoeg met de circulaire economie? En is het de logische, nieuwe standaard of blijft een niche?

Gaat het wel snel genoeg met de circulaire economie? En is het de logische, nieuwe standaard of blijft een niche?

Wij zijn goed bezig met de circulaire economie, toch? Of zijn wij nu alleen maar genoegzaam met elkaar aan het discussiëren in zaaltjes en rapporten aan het schrijven waarin staat beschreven waar de grootste kansen zijn en wat de impact zou kunnen zijn?

“Heb jij wel eens circulaire buikpijn? Lees opiniestuk @guidobraam voor @nrclive”
Tweet this!

In de schoenen van de ondernemer

De discussie voeren is makkelijk en veilig. Een hele batterij aan radicale experts die goed kunnen uitleggen wat de hoogste graad van circulariteit zou moeten zijn. Zelden zijn dit ook ondernemers die de handschoen hebben opgepakt en gewoon aan de slag zijn gegaan. Die snappen dat de werkelijkheid weerbarstig is en dat er af en toe compromissen nodig zijn om stappen te zetten richting een optimale circulaire economie. In de transitie naar de circulaire economie ben ik zelf radicaal genuanceerd.

De circulaire economie als concept is vele malen logischer dan ons huidige lineaire model en als je inzet op waarde behoud en dat kan omzetten in een verdienmodel, waarbij producten ook kunnen profiteren van het verlengen van de levensduur, is de weg snel gevonden! Het is een model waarvan je kan zeggen dat dit onvermijdelijk is. Er te komen lijkt de grootste uitdaging. Wiebe Draijer zei het mooi tijdens de 1852 Cruqius lezing ‘het is alsof je een file wil oplossen waarbij je alle automobilisten vraagt ineens tegelijkertijd in beweging te komen’.

De circulaire economie als concept is vele malen logischer dan ons huidige lineaire model.

Daarom richt ik mij in dit opiniestuk graag tot de niet-ondernemers; de stemmingmakers, de beleidsmakers, de bankiers, de klanten, de juristen, de studenten en de politici.

Verplaats je in die ondernemer!

Stel je voor. Je runt een bedrijf in buitenmeubilair, met een omzet van 15 miljoen doe je het best goed, maar de winst die je per jaar maakt gaat naar aflossingen, de belasting en aandeelhouders. Er blijft een deel over wat je als directeur aandeelhouder aan jezelf kan uitkeren. Iets langer op vakantie. Toch een nieuwe auto of gewoon een spaarpotje voor als je te oud bent om nog zo hard te werken. Je besluit die winst in te zetten voor een nieuwe innovatie, 250.000,- euro die je gaat investeren in een nieuw concept. Je hebt veel gehoord en al een beetje geëxperimenteerd met de circulaire economie en wil om diverse redenen hiermee aan de slag. Natuurlijk weet je niet of dit gaat renderen. Je hoopt erop. Als je het geld in een nieuwe productlijn stopt, kan je op basis van ervaring inschatten dat het op termijn 10 à 12% gaat renderen, maar dat circulaire concept zou wel eens een grote tegenvaller kunnen worden. Het enthousiasme is groot, van jezelf, maar ook van diverse mensen in jouw omgeving en van iedereen die gelooft in de circulaire economie.   

Voel je de buikpijn?

Dan begint de buikpijn. De stemmingmakers geven aan dat het materiaalsoort nog niet uit 100% bio composiet bestaat, de beleidmakers eisen een dure TUV-keuring die nog nooit eerder een test heeft gedaan met dit soort materiaal, de bankier kan jou misschien wel een goede lening verschaffen, maar weet nog niet wat ‘risk management’ hiervan vindt, de klanten geven aan dat zij moeten voldoen aan de Europese aanbesteding en zullen te zijner tijd jouw vondst verwerken in de offerte-aanvraag zodat de hele markt kan ‘meeprofiteren’, de jurist denkt dat je een gerede kans maakt op een model waarbij je eigenaar kan blijven van de opstal in de buitenruimte, hij/zij kan dat voor je uitzoeken, maar goedkoop is het niet, de wethouder vindt het product te gek en geeft aan hier zeker klant van te worden, zijn ambtenaren denken daar anders over.

En verplaats je dan even in die ondernemer die toch door gaat. Of het nou een kastje is of een muur, hij/zij gaat door, met buikpijn in de maag, omdat je niet weet of het lukt, omdat het uit de hand loopt en je de verliezen induikt.

Die buikpijn is de oplossing!

Herken je dat gevoel? Mooi, want dat gevoel hebben wij nodig. Buikpijn betekent dat wij iets van onszelf vragen, dat wij aan het leren zijn, net als de eerste speech voor een groot publiek of de eerste keer op een grote fiets naar school. Wij moeten ons oncomfortabel voelen om een nieuwe stap te zetten voor een betere maatschappij.

Wij moeten ons oncomfortabel voelen om een nieuwe stap te zetten voor een betere maatschappij.

Mijn oproep is dat jij er ook voor kiest een beetje buikpijn te hebben. Gewoon jezelf even ongemakkelijk laten voelen. Het raam staat open en je moet wel. Je hoeft geen ondernemer te worden, maar je kan wel ondernemend zijn.  Als ambtenaar kan je vertrouwen op de gestolde ervaring zoals vastgelegd in protocollen en procedures of je kan de protocollen van morgen schrijven door zelf ervaring op te doen en ruimte te geven en risico te nemen bij praktische cases. Als klant kan je, met alle risico van dien, eens afstappen van een selectietraject en ‘launching customer’ zijn, zonder de concurrentie erbij te halen. Als politicus kan je je nek uitsteken met het risico dat je naam te grabbel wordt gegooid op social media. YOLO!

Wij staan nog maar aan het begin van de circulaire economie in praktijk. Het raam staat open, maar ik word warm van het idee dat dit uiteindelijk ons nieuwe normaal wordt.


Gedurende zijn loopbaan stond Guido aan de basis van diverse impactgedreven start-ups die hij als mede-eigenaar samenbracht binnen Powered by Meaning. In 2012 besloot hij om zich te focussen op de transitie naar een circulaire economie en werd hij directeur van Circle Economy, een functie die hij 3 jaar vervulde. Bij Circle Economy initieerde Guido de campagne ‘Nederland Circulaire Hotspot’. Met deze campagne werd Nederland als circulaire hotspot tijdens het 2016’ EU voorzitterschap van Nederland gepositioneerd. Nu brengt Guido, ondernemer als hij is, de circulaire economie in de praktijk. Dit doet hij door zijn kennis en ervaring met andere circulaire ondernemers te delen, bewust schaalvergroting te creëren in nieuwe initiatieven en verbindt hij actief diverse rollen op het snijvlak tussen overheid en bedrijfsleven.


In aanloop naar en tijdens de serie over de Circulaire Economie deelt NRC Live regelmatig opiniestukken van onze sprekers.

Bekijk het programma

Blijf op de hoogte!

Blijf op de hoogte!

Wil je op de hoogte blijven van toekomstige NRC Live events? Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief!

Suggesties voor een spreker?

Suggesties voor een spreker?

Ken jij iemand die goed zou kunnen spreken op een van onze events? Stel dan een spreker aan ons voor!