Auto neemt bestuurder steeds meer taken uit handen

De automobilist wordt in de nabije toekomst steeds minder bestuurder; systemen in de auto gaan rijtaken overnemen. De trend naar volledig automatisch rijden is onomkeerbaar. Voor het vergroten van de verkeersveiligheid en het drastisch terugbrengen van files zit er niets anders op. Dat resulteert ook nog eens in een besparing aan brandstof en CO2-uitstoot van tenminste tien procent. Nederland zet hiermee internationaal de toon.

“Auto neemt bestuurder steeds meer taken uit handen. Lees opiniestuk dat Maurice Kwakkernaat @tno_nieuws schreef voor de mobiliteitserie van @nrclive”
Tweet this!

We zijn er al langer gaan gewend taken aan de auto over te laten en de controle, althans voor een deel, uit handen te geven. Denk aan systemen als ABS, ESP en automatische remsystemen zoals AEB die het voertuig in bepaalde situaties aansturen en adaptive cruise control (ACC) om veilig en automatisch afstand te houden tot je voorganger. Maar dat zijn nog slechts kleine stappen op de lange weg naar volledig zelfstandig rijdende auto’s. TNO heeft altijd gepleit voor en gewerkt aan CACC, waarbij de eerste C voor coöperatief staat, mogelijk gemaakt door draadloze communicatie.

Razendsnel informatie uitwisselen

Voor echt veilig en vlot doorstromend verkeer moeten auto’s van verschillende merken namelijk onderling razendsnel informatie kunnen uitwisselen over onder meer positie en acceleratie, maar ook met systemen in en langs de weg als camera’s en slimme verkeerslichten. Het plaatje is compleet als die data wordt aangevuld met informatie over de situatie op de weg, verkeersgedrag, weersomstandigheden en modellen om al die gegevens te analyseren en binnen milliseconden voorspellingen te kunnen doen.

“Het grootste struikelblok is voorlopig het ontbreken van de benodigde communicatiesystemen”

Auto’s worden weliswaar uitgerust met steeds vernuftiger systemen die de bestuurder comfort en veiligheid bieden zoals ACC, maar het grootste struikelblok is voorlopig het ontbreken van de benodigde communicatiesystemen. Het is ook een lastig verhaal: fabrikanten moeten apparatuur en software gaan inbouwen die met andere merken kan communiceren. Dat vergt samenspraak tussen concurrenten. Het samenbrengen van partijen en het ontwikkelen van technologieën die de systemen van fabrikanten overstijgen is een typische rol die TNO al jaren vervult.

Datatechnologie als smeermiddel

De eerste stap is al gezet, want we zijn deze zomer in het Europese consortium Ensemble begonnen aan het voorbereiden van platooning met trucks van verschillende merken. Vrachtwagens moeten de weg plaveien voor een toekomst waarin alle voertuigen, dus ook personenauto’s, in het verkeer met elkaar en met wegkantsystemen communiceren.

Datatechnologie is hier het smeermiddel. Voor zelfrijdende auto’s is een snelle en veilige informatie-uitwisseling een voorwaarde. Niet de bestuurder maar de auto krijgt doorlopend informatie over de weg waarop het rijdt, over naderende voertuigen en andere relevante gegevens en kan daar direct op acteren. De opgave is al die informatiebronnen dezelfde taal laten spreken.

Demonstraties en praktijktesten

In het Europese project Autopilot demonstreren we nu al hoe het communiceren van auto’s onderling en met de omgeving er in de praktijk uit kan zien. We doen dit op verschillende niveaus en met verschillende technologieën waaronder het Internet of Things.

Daaraan nemen verschillende partijen deel. We gaan praktijkproeven houden in verschillende regio’s: Eindhoven-Helmond, in Finland, Frankrijk, Italië, Spanje en Korea. We laten zien wat er met connected automatisch rijden mogelijk is. Auto’s die een traject afleggen zonder ingrijpen van de bestuurder. De auto achterlaten op een parkeerterrein die vervolgens zelfstandig naar een vrije plek rijdt en bij terugkomst deze weer oproepen.

“We gaan praktijkproeven houden in Eindhoven-Helmond, Finland, Frankrijk, Italië, Spanje en Korea”

De resultaten van deze proeven moeten leiden tot internationale standaarden zodat de systemen naadloos met elkaar kunnen communiceren. Dit maakt de weg vrij voor fabrikanten om zulke systemen in hun auto’s in te bouwen.

Begin september hebben we voor het eerst op de openbare weg tussen het normale verkeer testritten gemaakt met zeven auto’s die met elkaar, met wegkantsystemen en slimme verkeerslichten communiceerden en automatisch reden. Dat gebeurde in opdracht van de provincie Noord-Holland op de N205 om te weten te komen wat de effecten zijn op de verkeersveiligheid en doorstroming. Optrekken en afremmen van het ‘treintje’ auto’s ging automatisch en door communicatie met de verkeerslichten werd de doorstroming geoptimaliseerd.

Buitenland klopt hier aan

Dat we als land voorop lopen wordt bevestigd door onderzoek van KPMG dat twintig landen in vijf continenten onderzocht om te zien in hoeverre ze klaar zijn voor autonoom rijden. Daarbij is gekeken naar wetgeving, technologie, infrastructuur en acceptatie door de consument.

Ons land kwam als nummer één uit de bus, vóór landen als Singapore, de VS, Japan of China, die dan ook bij ons aankloppen voor advies. Onze positie is niet alleen te danken aan de unieke technologieën die we hier ontwikkelen, maar zeker ook door de stimulerende rol van de overheid die van meet af aan open stond voor experimenten.

“Nederland kwam als één uit de bus voor autonoom rijden, vóór landen als Singapore, de VS, Japan of China”

We hebben een uniek internationaal netwerk aan ons gebonden van fabrikanten, toeleveranciers, overheden, verzekeraars en logistieke bedrijven. Eerst zal truck platooning op de Nederlandse wegen een vertrouwd beeld worden, gevolgd door zelfrijdende personenauto’s en het overige verkeer. Op die manier organiseren we schoon, veilig en efficiënt wegverkeer, wat bovendien de concurrentiekracht van Nederland vergroot.

Rail vervangen door autowegen?

In deze debatsessie van NRC Live komen ook vertegenwoordigers van NS en ProRail aan het woord over slimme oplossingen. Een daarvan zou kunnen zijn het vervangen van rail gebaseerd transport (tram en trein) door geautomatiseerd transport op banden, in clusters van kleinere voertuigen.

Op slimme wegen kan zo de beschikbare ruimte real-time, dynamisch worden toebedeeld aan verschillende vervoermiddelen die er op dat moment gebruik van willen maken. Aanleg, aanpassing en onderhoud is goedkoper, het neemt minder ruimte in beslag en je creëert een dynamisch, vraaggestuurd gebruik van vervoer en de infrastructuur. Misschien moeten we daarover eens de discussie aangaan.


Maurice is als programmamanager bij TNO verantwoordelijk voor automatisch rijden en slimme voertuigen


In aanloop naar de NRC Live serie over Mobiliteit delen wij regelmatig opiniestukken van onze sprekers

Bekijk serie