AI op de CEO agenda (II):
3 tips om momentum te creëren

Wil je als organisatie succesvol blijven? Wil je de AI-technologie effectief omarmen en er zelf écht mee aan de slag? Het creëren van momentum is daarbij essentieel. Dit tweede deel van het drieluik ‘AI op de CEO agenda’ geeft je 3 tips om momentum te creëren.

Het is tijd dat leiders de AI-technologie begrijpen én er actief sturing aan geven. Het heeft een enorm (waarde)potentieel, het vereist investering, en er kleven risico’s aan: AI is een onderwerp voor de CEO. In het eerste artikel van het drieluik bekeken we al de kracht van AI, de waarde die het creëert en de beperkingen die er in AI schuilen. Dit beschouwt hoe leiders het onderwerp momentum geven: hoe kun je als organisatie er écht zelf mee aan de slag? Het derde artikel gaat uiteindelijk dieper in op verantwoord gebruik van de technologie.

“Het bouwen van AI vergt significante investeringen en een gecoördineerde aanpak.”

Succesvolle organisaties geven momentum aan AI door drie acties – parallel en onderling gecoördineerd – te ondernemen:

  • Ze versnellen een (klein) aantal initiatieven
  • Ze ontwikkelen drie leiderschapsrollen
  • Ze centraliseren de expertise

1. Initiatieven versnellen

Het bouwen van AI vergt significante investeringen. Het combineren van nieuwe computertechnologieën, genereren en verzamelen van de data, het trainen van de algoritmes en het in gebruik nemen van de oplossingen, dat alles vergt een gecoördineerde aanpak. De meeste organisaties kiezen en versnellen slechts enkele initiatieven. Dit zorgt dat ze:

  • Leren. Door te doen zullen medewerkers leren resultaten bereiken binnen hun organisatie. Teams gaan uitvinden hoe ze samen de AI bedenken en ontwikkelen. Dit vergt dat zij op nieuwe manieren samenwerken over de grenzen van de organisatie. En ze zullen het zogenoemde ‘last-mile’ probleem oplossen: de AI geaccepteerd en in gebruik krijgen, opdat de waarde ervan wordt gerealiseerd.
  • Tractie ontwikkelen: de vroege successen bewijzen het potentieel, dragen bij aan het creatieve zelfvertrouwen van de betrokkenen, en zullen een bredere groep overtuigen. De eerste AI projecten zijn vaak bestaande, data intensieve initiatieven.
  • Waarde creëren. De eerste initiatieven richten zich idealiter op use-cases met een groot waarde-potentieel, dat snel gerealiseerd kan worden. Sponsorship van de top is essentieel: leiders kunnen de projecten beschermen voor ‘institutionele traagheid’. Zij kunnen het verhaal ook zo gauw het zijn waarde heeft bewezen verder vertellen.

“Leidinggeven aan teams waarin domein experts – vaak ‘Vertalers’ genoemd – samen werken met AI experts”

2. Drie leiderschapsrollen ontwikkelen

Om (de eerste) initiatieven tot een succes te maken, geven executives direct leiding aan teams waarin domein experts – vaak ‘Vertalers’ genoemd – samen werken met AI Experts. Dit zijn de drie rollen die al doende ontwikkeld worden:

  • Executives nemen het heft in handen in deze complexe materie, ook als ze de uitkomst nog niet weten. Ze bepalen richting, verhogen de prioriteit van initiatieven en brengen teams bij elkaar. Ze leiden hun mensen in de verandering – zowel de mensen die de initiatieven leiden, alsook hen wier werk verandert als gevolg ervan. Het begrijpen van de business- én technische kanten vergt actieve betrokkenheid. Ze zijn op zoek naar mogelijkheden in plaats van zekerheden en ze zijn in staat om creatief en iteratief werk te leiden, vanuit een houding van waarde-co-creatie. Zij zijn uiteindelijk verantwoordelijk voor de ethische kant van AI: ze zorgen dat de AI eerlijk en transparant is, privacy- en andere mensenrechten respecteert, en geen historische ‘bias’ institutionaliseert.
  • Vertalers (‘Translators’) zijn degenen die de initiatieven aandragen en zorgen dat oplossingen bruikbaar en betrouwbaar zijn. Zij zijn experts op hun domein, en combineren praktische ervaring en diep begrip met een nieuw perspectief. Ze zijn getraind en enthousiast over het potentieel van AI: in Google hebben 18.000 medewerkers de Machine Learning basis opleiding gedaan. Vertalers hebben het voorstellingsvermogen om baanbrekende proposities of processen te bedenken. En net als de Executives werken ze collaboratief, creatief en iteratief.
  • AI Experts. AI Experts werken op gelijke voet met de Vertalers. Ze nemen medeverantwoordelijkheid voor wat de initiatieven beogen. Ze staan voor ‘responsible development’ en zorgen voor eerlijke, onbevooroordeelde algoritmes. Naast hun technische expertise kunnen ze empathisch luisteren, vertrouwen bouwen en wederzijds beïnvloeden.

3. Expertise centraliseren

Slechts enkele ‘Digital Natives’ (Google, Alibaba of Pinterest) hebben AI experts in het hele bedrijf. Andere organisaties hebben her en der mensen of teams met diepe analytische expertise, geïsoleerd binnen een afdeling. Vooruitstrevende organisaties concentreren hun talent in een Center of Excellence: één groep op één (aantrekkelijke) locatie van waaruit de engineers samenwerken met de business. Dit helpt:

  • Talent aantrekken. Talent is schaars. Een team met andere engineers met (meer) ervaring, van wie ze kunnen leren, is een essentieel ingrediënt van een aantrekkelijke werkgeverspositie, net als toegang tot unieke data en wisselende, strategische projecten.
  • Helpen waar het zin heeft. De meeste organisatieonderdelen hebben geen permanente AI expertise nodig. Sommige afdelingen zijn er niet klaar voor. Een centraal team zorgt dat de experts bijdragen waar en wanneer de meest veelbelovende projecten spelen.
  • Standaardisatie. Gecentraliseerde teams leren hoe ze het best AI in hun organisatie implementeren. Ze worden steeds strategischer in data acquisitie en data management. Ze kunnen partnerships opbouwen met tech-bedrijven of universiteiten. En ze voorkomen wildgroei van technologie platformen.
  • Data toegang. Toonaangevende organisaties centraliseren ook hun data. In februari 2019 kondigde Booking.com in een email aan hun gebruikers aan dat ze data van al hun services gaan combineren. Google doet dat al jaren. Beschikbaarheid en toegang tot de data (voor zover de gebruikers en de wet dat toestaan) zijn een voorwaarde voor een succesvolle AI transformatie.

“Vooruitstrevende organisaties concentreren hun talent in een Center of Excellence.”

Aan de slag

Er is meer aandacht voor AI dan er ooit was voor Mobiel Internet, Big Data of Cloud Computing, de tech-trends die er aan vooraf gingen. Door de koe bij de horens te vatten, al doende leiderschapsvaardigheden en expertise te ontwikkelen en die in de organisatie samen te brengen, kunnen leiders het onderwerp een impuls geven. En dat is de hoogste tijd.

Volg 11 april tijdens 'Winnen met AI' de workshop van THNK


Over Patrick Leenheers en Mark Vernooij
Patrick is Director bij THNK School of Creative Leadership, verantwoordelijk voor innovatie programma’s voor corporate cliënten. Hij werkt wereldwijd in uiteenlopende sectoren (e-commerce, logistiek, energie, retail, pharma, finance) aan (digitale) innovatie projecten, met focus op Analytics en AI Hij werkt daarin samen met Thought Leaders van Berkeley University of California, Stanford en Oxford. Voordat hij zich aansloot bij THNK leidde hij innovatie programma’s bij Vodafone en Telstra (Sydney). Hij heeft een achtergrond als strategy-consultant bij AT Kearney en studeerde Management van Technologische Innovatie in Groningen.

Mark richt zich als Partner bij THNK op op maat gemaakte programma’s voor organisaties op het gebied van innovatie, digitale transformatie en opkomende technologieën. Ook is hij verantwoordelijk voor de uitbreidingsinspanningen in het Midden-Oosten. Mark is docent geweest op verschillende scholen – waaronder Berkeley, Columbia, Stanford en Wharton – en is regelmatig spreker en facilitator op evenementen en conferenties, zoals het World Economic Forum waar hij ook lid is van het netwerk van deskundigen op het gebied van innovatie.


Workshop: AI vergt leiderschap
De ontwikkelingen binnen AI gaan met de snelheid van het licht. Dat vergt een enorme verantwoordelijkheid van jou als leider. Welke keuzes maak je, hoe optimaliseer je de data, op welke uitkomst evalueer je? De leider van morgen moet vandaag haar of zijn paradigma veranderen. Bestaande structuren loslaten, nieuwe initiatieven durven te ontplooien: de strategische leiderschapssessie met Patrick Leenheers – op 11 april tijdens Winnen met AI – helpt je met het zetten van de eerste stap.

Bekijk het gehele programma van 'Winnen met AI'

Blijf op de hoogte!

Blijf op de hoogte!

Wil je op de hoogte blijven van toekomstige NRC Live events? Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief!

Suggesties voor een spreker?

Suggesties voor een spreker?

Ken jij iemand die goed zou kunnen spreken op een van onze events? Stel dan een spreker aan ons voor!